Oude 't Zandtsters

Geplaatst 22 jan. 2011 11:56 door Fam Drenth

 Peter (Ewes), geb. in 1660, kerkvoogd te 't Zandt in 1714, ovl. (minstens 70 jaar oud) na 1730, tr. met Bouwke Jacobs, dr. van Jacob Claeassen en Magdalena Alles, ovl. na 23 jun 1718 (do). Uit dit huwelijk 2 dochters.

 

VERHAAL BIJ Peter Eeuwes (Ewes)
Waterstaatzaken
Peter Ewes vertegenwoordigt zijn moeder Maycke Alles van Jacobusmaheerd in 1684 in waterstaatszaken. Volgens dezelfde bron wordt op 5 november 1683 een Peter Eewes als zijlrechter beedigd. Mogelijk is dit de nog zeer jeugdige, Peter, of gaat her hierbij toch om een oudere naamgenoot? (Arch. Zijlvestenijen en Dijkrechten, Gen. Zijlvest der Drie Delfzijlen, inv.nr.105/I).

In het register van landdagcomparanten voor Fivelingo vertoont Pieter Ewes een verzegelde aankomst- of scheidbrief van 30 grazen met behuizing d.d. 17 mei 1695; helaas is hierbij geen plaatsnaam genoemd. (O.A, inv.nr. 738, Landdagcomparanten Fivelingo, fol. 28, 12-12-1695). Vijftien jaar later echter liet hij dezelfde scheidbrief opnieuw registreren 'waar mede verdediget sijne behuisinge staende op eigen gront met 30 grasen op 't Zandt gelegen' tezamen met ' een verseg. koopbrief in dato 5 februari 1710 waar mede verdediget 30 grasen op landt op 't Zandt in desselfs plaets gelegen' (Ibid, fol. 45, 20-2-1710).

In het schatregister voor de verponding over 1721 is Peter Ewens eigenaar/ gebruiker van 61 1/2 grazen land, en daarnaast gebruiker van 42 3/4 gras stadland (S.A, inv.nr. 2146/708). Een grote boerderij dus. Hij wordt dan ook namens 't Zandt genoemd over de jaren 1710-1723 inzake de zeendheren der zeven kerspelen. (Arch. N.H. Gem. Loppersum, inv.nr. 1, 1599-1824.

In de Nederlandsche Leeuw 97 (1980) k. 12 wordt Peter Ewes ten onrechte een zoon genoemd van Popko Ewens en Grietien Bronnens; in werkelijkheid is hij hun kleinzoon). Ook op het kohier van taxatiegeld 1730/1731 wordt onder 't Zandt nog steeds vermeld Pieter Eeuwes (S.A, inv.nr. 2217). Mogelijk is dit de boerderij 't Zandt no. 33, Lissebon- of Eernstheerd. Hiervan zijn later de eigenaar voor de ene helft pastor Metelerkamp, voor de andere helft de kinderen van P. Groenou. Dit verwijst terug naar de nagelaten betrekkingen van resp. Magdalena en Maeicke Ewens, blijkbaar zusters, en tevens dochters van Peter Ewens. Uit het feit dat geen nazaten van een veronderstelde zoon Focke Eeuwes mede-eigenaar zal zijn, kan men opmaken dat de latere Focke Eeuwes te 't Zandt/Westeremden in elk geval geen zoon van Peter geweest zijn (P.J.C. Elema).De kerk van 'tZand

Peter Ewes, kerkvoogd te 't Zandt
Peter Ewes is kerkvoogd te 't Zandt volgens een gedenksteen in de in 1714 gerepareerde toren, samen met Frikko Reinders, hoveling op Ompta (GDW 4345). Zijn wapen is volgens deze bron gevierendeeld:

I. Op een terras een omgewend paaslam,

II. Een dubbele adelaar met borstschild, beladen met drie rozen (Itens),

III. Twee tegen elkaar klimmende halve leeuwen

IV. Elema. De combinatie Elema en Itens zal afkomstig kunnen zijn van Focke Ewens, overleden Leermens 6 maart 1603. Omstreeks die datum trouwt hij met met Enneke Itens, dochter van Reneko Itens en Frouwke Waalckens Elama (Zie Familieboek Elema. p. 30). Nog in 1718 vervult hij de zelfde functie: in dat jaar namelijk lenen Jan Lammerts en Cornelia Zant f700 van Pieter Euwes kerckvoogt op 't Zandt en Bouwke Jacobs (G.A.G, R.A. III + 96, fol. 137v, 23-6-1718, gereg. 9-3-1719). Dit is tot dusver de enige vermelding van de naam van zijn echtgenote: gezien de veronderstellingen dat zij een kind is van Magdalena Alles en Jacob Claessen, moet zij tevens een moeder van de genoemde kinderen zijn, althans Maike Euwes heeft een dochter Bouwina Groenouw
.
Comments