O realizacji projektu na chemii

Nazywam się Marta Uźniak, jestem nauczycielem chemii. Do prowadzenia projektu przygotowały mnie pięcioletnie studia dzienne: Ochrona Środowiska ze specjalnością Przyroda. Ukończyłam również studia podyplomowe w zakresie nauczania Chemii.(UMCS Lublin).

Aby wzmocnić postawy proekologiczne uczniów opracowałam i wdrożyłam program działań edukacyjno-wychowawczych w ramach międzynarodowego projektu „Kupuj odpowiedzialnie drewno i papier”. 

W latach 2011-2014r. została mi powierzona funkcja szkolnego koordynatora prestiżowego, międzynarodowego projektu „Kupuj odpowiedzialnie drewno i papier”. Projekt był częścią europejskiej kampanii „Edukacja ekologiczna konsumentów na rzecz zrównoważonej gospodarki leśnej” („Educating to sustainable and responsible management of the forests in the world"). Analogiczne projekty realizowali uczniowie w Hiszpanii, Włoszech, Malcie, Rumunii i Polsce (120 polskich szkół). Projekt współtworzony był przez organizacje pozarządowe: Polską Zieloną Sieć (Polska), CISV, COSPE, GVC (Włochy), Kopin (Malta), ALMA-RO, Terra milenium III Foundation, Rhododendron (Rumunia), ASCUR Las Segovias (Hiszpania). 

Projekt skierowałam do gimnazjalistów w roku szkolnym 2011/2012 oraz do klas ponadgimnazjalnych w roku szkolnym 2012/2013. Działania kontynuowałam w roku szkolnym 2013/2014 w formie gimnazjalnego projektu edukacyjnego.

 Cel projektu: Edukacja ekologiczna. Podniesienie świadomości, uwrażliwienie i zmobilizowanie młodzieży szkolnej oraz społeczności lokalnej do działań na rzecz odpowiedzialnej konsumpcji i zrównoważonej gospodarki zasobami leśnymi. 

Do pełnienia funkcji koordynatora wymagane było wykształcenie wyższe z zakresu ochrony środowiska i znajomość języka angielskiego na poziomie podstawowym. Odbyłam kilkudniowe szkolenie w Krakowie organizowane przez Polską Zieloną Sieć, na którym poznałam zasady koordynowania projektów oraz sprawdzone pomysły na aktywizację młodzieży. Ponadto musiałam wykazać umiejętność pracy w wybranych programach komputerowych oraz posługiwania się komunikatorami internetowymi o globalnym zasięgu: (Messenger, Skype). Uczestniczyłam także w szkoleniach na portalu e-lerningowym oraz w webinarium, podczas którego mogłam wymieniać doświadczenia z nauczycielami realizującymi projekt na terenie całego kraju. W każdej edycji prowadziłam ewaluację działań. Sporządzałam sprawozdania i tłumaczyłam je na język angielski, przekazując do organizacji koordynujących. 

Problem do rozwiązania przez uczniów: Jakie inicjatywy podejmowane przez konsumentów mogą pomóc w ochronie zasobów leśnych?

Prezentacja projektu: Odbywała się na bieżąco na stronie internetowej: https://sites.google.com/site/projektsoswwlodawa. Pomogłam wychowankom ją stworzyć i na bieżąco uaktualniać. Redagowałam wpisy. Dodatkowo w roku szkolnym 2013/2014 zaangażowałam wychowanków w zaprojektowanie książeczki pt. „Eko-porady oraz działania młodych ekologów”.

Naszym zadaniem było prowadzenie przez cały rok szkolny jak najciekawszej  uczniowskiej, ekologicznej kampanii  edukacyjno- promocyjnej w tym medialnej pod hasłem „Kupuj odpowiedzialnie drewno i papier” oraz nakręcenie filmu.

Najważniejsze metody i formy pracy: 

Zespół uczniów pod moją opieką opracował bogaty plan działań: -Organizowano spotkania i warsztaty z ciekawymi ludźmi. Zapraszałam czterokrotnie przedstawicieli Towarzystwem dla Natury i Człowieka z Lublina i Koalicji Sprawiedliwego Handlu w celu przeprowadzenia warsztatów edukacyjnych, na których wychowankowie poznawali, jak wybierać drewno i papier przyjazne środowisku. Zorganizowałam także lekcję wychowawczą z pszczelarzem w celu uwrażliwienia na środowisko i zapoznania z tą przyjazną dla środowiska dziedziną gospodarki. 
 Zorganizowano wycieczkę do Fabryki Papieru SCO-PAK - wycieczki są jedną z najlepszych metod zdobywania wiedzy. Dyrektor fabryki w niezwykle interesujący sposób zapoznał nas z technologiami produkcji papieru makulaturowego, tektury falistej i opakowań. Przybliżył wiele procesów chemicznych zachodzących podczas produkcji oraz omówił wpływ na środowisko przyrodnicze m.in. emisję zanieczyszczeń do atmosfery oraz zużycie wody.
 Ekspresja plastyczna i fotograficzna. Wychowankowie wykonywali szereg tematycznych gazetek ściennych oraz gablot, które edukowały społeczność szkolną. Zamieszczali też wiele fotorelacji na stronie internetowej projektu. Uczyłam o zasadzie 3R, która jest jednym z najważniejszych elementów zmiany postawy konsumentów na bardziej odpowiedzialną. Jej nazwa wzięła się od trzech pierwszych liter angielskich słów: reduce, reuse i recycle, które kolejno oznaczają: ograniczanie, ponowne używanie, odzyskiwanie. Na zajęciach pozalekcyjnych uczniowie mieli okazję wykonywać szereg prac plastycznych z materiałów z odzysku. 
 Nawiązywałam kontakt z drukarniami w celu pozyskania przykładów papierów ekologicznych, które były cenną pomocą edukacyjną. Zespół projektowy uczniów projektował plakaty, które promowały drukowanie na papierze z certyfikatem ekologicznym pochodzącym z recyklingu. Prace zawierały także hasła, które przypominały, że należy zastanowić się czy wydrukowanie danej treści jest nam rzeczywiście niezbędne. 

 Zachęcałam do aktywności. Organizowałam obchody Święta Drzewa - wspólne sadzenie drzewek przed szkołą z udziałem Dyrekcji lub udział w sprzątaniu świata. 

Angażowałam wychowanków w przedsięwzięcia o zasięgu szerszym niż społeczność szkolna. 

 -W ramach projektu zorganizowałam powiatowy konkurs fotograficzny „Przytul drzewo i zrób zdjęcie”. Zgłoszone do konkursu zdjęcia wykorzystałam do zaprojektowania kalendarza szkolnego na rok szkolny 2013/2014. Pozyskałam fundusze od Nadleśnictwa Sobibór na jego sfinansowanie. Zawarłam w nim hasła odpowiedzialnego konsumenta zasobów leśnych. Uczniowie przekazywali go w środowisku lokalnym (rodzicom, dziadkom, urzędnikom), po to by motywować do wspólnych działań na rzecz ochrony lasu. 

- Ciekawym elementem aktywizującym wychowanków było zorganizowanie zbiórki makulatury w zamian za drzewko. Byłam pomysłodawcą tej imprezy społecznej, która odbyła się na placu przed Ośrodkiem. Współpracowałam z przedmiotowym zespołem przyrodniczym podczas organizacji akcji. W trakcie wydarzenia starosta Powiatu Włodawskiego wraz z Dyrekcją Ośrodka posadził symboliczne drzewko na szkolnym placu. 

- Wartościowym pomysłem była coraz bardziej popularna idea „uwalniania książek”, (tzw. Bookcrossing). Zaangażowałam wychowanków do współpracy z bibliotekarką szkolną i założenia półki „wymiany książek” w bibliotece. Pomogłam uczniom zorganizować Bookcrossingowe Walentynki i udokumentować na filmie całe wydarzenie. Wraz z młodymi aktywistami przekazaliśmy informacje o idei akcji także w środowisku lokalnym. Zespół projektowy uczniów zainicjował powstanie półki bookcrossingowej w Miejskiej Bibliotece Publicznej. 

 Współpracowałam z mediami. Wychowankowie uczestniczyli w wycieczkach do Radia Włodawa. Przekazywali informacje nt. działań prowadzonych w ramach projektu, celem edukowania społeczności lokalnej. Redagowałam także artykuły do lokalnych i wojewódzkich gazet. 

Przez cały okres realizacji projektu uczyłam korzystać z różnych źródeł wiedzy, w tym z technologii informacyjno-komunikacyjnej. 

-Zapoznawałam wychowanków z portalami ekologicznymi, stronami Polskiej Zielonej Sieci (www.ekonsument.pl) Odwołując się do pakietu edukacyjnego projektu (książek, kart pracy, filmów) ciekawie realizowałam zagadnienia związane z ochroną środowiska zawarte w wymaganiach ogólnych i treściach kształcenia na danym etapie edukacyjnym chemii. Korzystając z filmów i plansz dydaktycznych opracowywałam ciekawe scenariusze lekcji chemii: „Produkcja tlenu i stabilizowanie klimatu”, „Ochrona powietrza”.  Projekt umożliwił więc integrację wiedzy z więcej niż jednej jednostki lekcyjnej.  Polecam stronę www.ekonsument.pl to ogromne źródło wiedzy dla każdego nauczyciela. Strona internetowa  inspirowała mnie do prowadzenia ciekawych zajęć SK LOP.

- Utrwalałam i poszerzałam wiedzę ekologiczną na zajęciach pozalekcyjnych. Przedstawiałam wpływ jednostki na globalne procesy. Tematyka dotyczyła: zrównoważonej produkcji i konsumpcji produktów codziennego użytku (drewna, papieru, opakowań), recyklingu, odpowiedzialnej gospodarki leśnej i różnych systemów certyfikacji,  wykorzystywania odnawialnych źródeł energii, biopaliw, zmian klimatycznych, zanieczyszczeń powietrza, gleby, wody.

 Elementem aktywizującym projektu były konkursy ogólnopolskie i międzynarodowe. 

1. Ogólnopolski konkurs dotyczył przeprowadzenia najciekawszej kampanii pod hasłem „Kupuj odpowiedzialnie drewno i papier” oraz udokumentowania jej na filmie. Uczniowie dwukrotnie osiągnęli w nim duży sukces zajmując:  w roku szkolnym 2011/2012 - II miejsce, w roku szkolnym 2012/2013 - I miejsce Nagrodą główną był udział w międzynarodowych wymianach młodzieży: Włochy 2013r. oraz Hiszpania 2014r. 

2. Zadaniem w międzynarodowym konkursie „Do the right thing, save the forests!” było wykonanie prac, które jak najlepiej spopularyzują działania prowadzone na rzecz ochrony lasu. Również w tym przypadku uczniowie osiągnęli ogromny sukces:  

I miejsce - za prowadzenie strony internetowej projektu (kwiecień 2013 r.) I miejsce - za wydanie Ekologicznego Poradnika (kwiecień 2014r.) Nagrodą była kwota 500 Euro przyznana przez konsorcjum europejskich pozarządowych organizacji ekologicznych z Polski, Włoch, Hiszpanii, Malty i Rumunii. 

 Uzyskane efekty:
- wzrost współpracy z instytucjami państwowymi, samorządowymi oraz organizacjami pozarządowymi uatrakcyjnił pracę edukacyjno-wychowawczą 
- wzrost aktywności wychowanków, podejmowałam przedsięwzięcia o zasięgu szerszym niż społeczność szkolna
- efektywnie organizowałam wychowankom czas wolny od nauki, wyrównywałam szanse edukacyjne
 - wzrost poczucia wartości wychowanków zapewniły sukcesy w konkursach ogólnopolskich i międzynarodowych
 - efektywnie kształtowałam postawy odpowiedzialności za ochronę środowiska przyrodniczego oraz poszanowania dla polskiego dziedzictwa kulturowego, przy jednoczesnym otwarciu się na wartości kultur Europy i świata
- kształciłam umiejętność pozyskiwania dodatkowych funduszy na prowadzoną działalność w zakresie realizacji projektów
- wzrost promocji dobrych praktyk prowadzonych w Ośrodku zarówno w środowisku lokalnym jak i ogólnopolskim oraz międzynarodowym 

Projekt umożliwił mi  wprowadzanie w ciekawszy sposób zagadnień z edukacji globalnej, zgodnie z wymaganiami nowej podstawy programowej. Doskonaliłam metody pracy poprzez poszukiwanie ciągle nowych rozwiązań, które aktywizowałyby uczniów do pracy nad eko-kampanią nie tylko na lekcjach chemii, ale także na zajęciach pozalekcyjnych rewalidacyjnych i SK PCK. Nauczyłam się wielostronnie wykorzystywać metodę projektów. Uczyłam uczniów pracy w grupie podczas sporządzania planu działań i podejmowania aktywności zespołowej podczas wspólnych akcji ekologicznych. Projekt dał uczniom możliwość także samodzielnego poszukiwania informacji, kreatywności, planowania i bycia odpowiedzialnym za własne działania np. podczas sporządzania artykułów na stronę internetową, dostarczania zdjęć i pomysłów. Uczestniczyliśmy w wycieczkach tematycznych podczas których uczniowie mogli przeprowadzać wywiady(uspołecznienie uczniów). Zgodnie z założeniami edukacji globalnej, kształtowałam w uczniach postawy, poprzez pokazywanie różnorodnych zjawisk i dostarczanie rzetelnej wiedzy, dzięki której dzieci, młodzież, a w przyszłości dorośli obywatele będą w stanie podejmować świadome wybory dotyczące  m.in. zrównoważonej gospodarki i konsumpcji zasobami leśnymi, ale i wielu innych zagadnień z zakresu ochrony środowiska.
           
fot. Związki organiczne w naszym życiu                               fot. lekcja chemii- jak powstają kwaśne deszcze  
(dzięki materiałom pakietu edukacyjnego wiemy                                          (negatywny wpływ na drzewa)
 jak istotne jest wprowadzenie" dnia bez mięsa")                               Lasy- "Fabryka tlenu"                                             
Edukacja  globalna, kładzie szczególny nacisk na:
• tłumaczenie przyczyn i konsekwencji zjawisk
• ukazywanie wpływu jednostki na globalne procesy i wpływu globalnych procesów na jednostkę
• przełamywanie istniejących stereotypów i uprzedzeń
• przedstawianie perspektywy Globalnego Południa
• kształtowanie krytycznego myślenia i zmianę postaw
Dzięki takim projektom jak ten możliwe było zapoznanie uczniów z założeniami edukacji globalnej, która  uświadamia potrzebę stworzenia świata, w którym będzie więcej  równości i przełamane zostaną istniejące stereotypy dotyczące różnych narodowości. Pomagałam uczniom ze specjalnym potrzebami zrealizować te założenia poprzez udział w wymianie międzynarodowej.

 W kwietniu 2013r. byłam opiekunem na wymianie międzynarodowej w Bolonii (we Włoszech) z udziałem dwóch najbardziej zaangażowanych w projekt uczennic- Patrycji Iwaniuk i Natalii Baranowskiej. Wycieczka miała na celu nie tylko wspólną edukację i omówienie wspólnych projektów podczas spotkań we Włoskiej szkole, ale również integrację młodzieży z różnych państw, przełamywanie barier międzyludzkich,  istniejących stereotypów i uprzedzeń właśnie zgodnie z założeniami edukacji globalnej. Uczniowie nawiązywali przyjaźnie podczas wspólnych posiłków i wycieczek. Wyjazd odbył się dzięki wsparciu CISV.CISV to międzynarodowa organizacja, założona w celu osiągnięcia pokoju na świecie poprzez zrozumienia międzykulturowe. Pomysłodawczynią i założycielką CISV była dr. Doris Allen (nominowana do Pokojowej Nagrody Nobla w 1979 roku). W 1946 roku ta psycholog z Uniwersytetu Cincinnati, przedstawiła swój plan pracy na rzecz pokoju na świecie. Udało jej się dowieść, że praca z dziećmi i odpowiednia edukacja najmłodszych pozwoli wykształcić w nich postawy wolne od stereotypów i uprzedzeń. Te plany zaczęły się realizować w 1951 roku, gdy zorganizowano pierwszy międzynarodowy program CISV - VILLAGE, do dziś pozostającą jednym z podstawowych programów CISV. Co roku około 7500 osób z ponad 60 krajów uczestniczy w 200 różnych programach i spotkaniach CISV.- źródło CISV

Wymiana międzynarodowa była  nagrodą II miejsce w ogólnopolskim konkursie „Kupuj odpowiedzialnie drewno i papier” i aktywną realizacje założeń europejskiego projektu, podsumowanego filmem. Projekt dał nam możliwość zdobycia nowych doświadczeń, których bez niego najprawdopodobniej nie zdobylibyśmy.

Praca metoda projektów przynosi znakomite wyniki uczniów, nauka wydaje się wtedy ciekawsza, umożliwia indywidualizację pracy, ale i uczy pracy w grupie. Ze względu na specyfikę szkoły poszukiwałam ciągle takich metod, które dostosowane będą do możliwości uczniów. Udało mi się zainteresować uczniów, co sprawia ogromną radość.
Nasz szkolny projekt uwzględniał poziom wiedzy, umiejętność, wrażliwość naszych uczniów, skoncentrowany był na wielu obszarach i uwzględniał współpracę z Dyrekcją Ośrodka, nauczycielami, Samorządem Uczniowskim, SK PCK, rodzicami oraz  z instytucjami państwowymi i samorządowymi oraz mediami. W tym miejscu pragnę również podziękować dla Nadleśniczego i pracowników Nadleśnictwa Sobibór za ogromne wsparcie, nie tylko finansowe. Projekt umożliwił promocję naszej placówki zarówno w środowisku lokalnym, ogólnopolskim oraz międzynarodowym.
 
Realizacja projektu wyzwalała w uczniach pozytywne emocje. Plan szkolnej eko-kampanii stwarzał sytuacje umożliwiające osiągnięcie sukcesów. (od najmniejszych poprzez wykonanie atrakcyjnego zdjęcia, wkład w projektowanie strony internetowej, spotkania z interesującymi ludźmi po ogromne sukcesy tj. zwycięstwo w ogólnopolskim konkursie)
 
 A co najważniejsze: "Udział w projekcie dał nam wiarę we własne możliwości!"- pod tymi słowami podpisują się wszyscy uczestnicy projektu.
 
Dziękujemy Polskiej Zielonej Sieci i koordynatorom działań (a w szczególności pani Magdalenie Noszczyk) za możliwość udziału w tak prestiżowym projekcie! Udział w projekcie był dla nas niezapomnianą przygodą.

 

 mgr Marta Uźniak

 zachęcamy do odwiedzania strony www.ekonsument.pl
zawsze jest dobry czas, by zmienić swoje nawyki konsumenckie
Comments