ဇ၀န(စာေရးဆရာ)

ကုိယ္ေရးျဖစ္စဥ္

ျပည္ၿမိဳ႕ ႀကိဳးတန္းရပ္၌ အဖ ဆန္ကုန္သည္ ဦးဖုိးမင္း၊ အမိ ေဒၚျမ တုိ႕က ၁၂၇၃ ခု နတ္ေတာ္ လျပည့္ေက်ာ္ ၅ ရက္ (၁၉၁၁ ခု ဒီဇင္ဘာလ ၁ဝ ရက္) တနဂၤေႏြေန႕တြင္ ဖြားျမင္ ခဲ့သည္။ ေမြးခ်င္း ၁၄ ေယာက္တြင္ ၁ဝ ေယာက္ေျမာက္သား ျဖစ္သည္။ အမည္ ရင္းမွာ ဦးသိန္း ျဖစ္၏။


ျပည္ၿမိဳ႕ ေက်ာင္းႀကီးရပ္ ဦးဘအုိ ျမန္မာစာသင္ ေက်ာင္းတြင္ စတုတၴတန္းထိ သင္ယူ ခဲ့သည္။ ၁၉၂ဝ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ျပည္ၿမိဳ႕ အမ်ဳိးသား အထက္တန္း ေက်ာင္းသုိ႕ ေျပာင္းေ႐ႊ႕ ခဲ့သည္။ (၁၃) ႏွစ္သား အ႐ြယ္ (၈) တန္းမွ စ၍ ဘားမားဘြိဳင္ မဂၢဇင္းတြင္ ဇာနည္ဘြား ဝတၴဳကုိ စ ေရးခဲ့သည္။ အမ်ဳိးသား ေက်ာင္းတြင္ ေျခာက္ႏွစ္ ေနၿပီး ဆယ္တန္း ေအာင္စာရင္း ေစာင့္ေနစဥ္ လန္ဒန္အတ္ မဂၢဇင္း၌ ဇနဝ ကေလာင္ အမည္ျဖင့္ ဝတၴဳ တပုဒ္ ပါခဲ့သည္။ ၁၉၂၇ တြင္ ၁ဝ တန္း ေအာင္ျမင္ ခဲ့ၿပီး၊ ရန္ကုန္ တကၠသုိလ္သုိ႕ ေရာက္ရွိ ခဲ့သည္။ ၁၉၃ဝ ျပည့္တြင္ ရန္ကုန္ တကၠသုိလ္မွ ထြက္ခဲ့သည္။


ဆရာ ဇဝနသည္ ဆရာႀကီး သခင္ ကုိယ္ေတာ္မႈိင္းႏွင့္ ပီမုိးနင္းတို႕၏ စာေပမ်ားကုိ ႏွစ္သက္၍ အတုယူ ေရးသား ခဲ့သည္။ ကာတြန္း ဟိန္စြန္းႏွင့္ တြဲ၍ လာမယ္ လာမယ္ မၾကည္ရဲ႕ သီခ်င္းကုိ သ႐ုပ္ေဖာ္သည့္ ကာတြန္း ႐ုပ္ရွင္ကုိ တီထြင္ ခဲ့သည္။ လန္ဒန္အတ္ ႐ုပ္ရွင္ ကုမၸဏီတြင္ ျမႏွင္းဆီ ဇာတ္ကား အတြက္ ဇာတ္ၫြန္း ေရးခဲ့သည္။


၁၉၃၅ တြင္ ျမန္မာေန႔စဥ္သတင္းစာတြင္ လက္ေထာက္ အယ္ဒီတာ အျဖစ္ အမႈ ထမ္းခဲ့သည္။ ၁၉၃၆ ခုႏွစ္တြင္ ျမန္မာ့ အလင္း သတင္းစာတြင္ ဘာသာျပန္ႏွင့္ လက္ေထာက္ အယ္ဒီတာ အျဖစ္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ ခဲ့သည္။ ႀကီးပြားေရး မဂၢဇင္း အထူး စာေစာင္တြင္ သိၾကားမင္း ဦးမာဃ စာေျပာင္ ေရးခဲ့သည္။ ၁၉၃၈ ခု ေမလ ၂၆ ရက္ေန႕တြင္ မထားအိ (ဝါ) ထားႏွင့္ လက္ထပ္ခဲ့ရာ သားသမီး ေျခာက္ဦး ထြန္းကား ခဲ့သည္။ ၁၉၃၉ ခုႏွစ္ သူရိယ မဂၢဇင္းတြင္ အယ္ဒီတာ အျဖစ္ တာဝန္ယူ လုပ္ကုိင္ ခဲ့သည္။


၁၉၄၂ ခုႏွစ္တြင္ စာေရး ဆရာ အသင္း အယ္ဒီတာ အျဖစ္ ေဆာင္႐ြက္ ခဲ့သည္။ ဂ်ာနယ္ေက်ာ္ ဦးခ်စ္ေမာင္ႏွင့္ တြဲ၍ စာေရး ဆရာ စာေစာင္ အမွတ္ (၂) တြင္ ဦးသိန္း (ဇဝန) အမည္ျဖင့္ တြဲဖက္ အယ္ဒီတာ တာဝန္ ထမ္းခဲ့သည္။ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံ အတြက္ သကၤန္းဝတ္ ဟာသ ဝတၴဳ တစ္ပုဒ္ ေရးေပးခဲ့သည္။ ၁၉၄၆ ခုႏွစ္တြင္ ဇဝန ဂ်ာနယ္ စတင္ ထုတ္ေဝ ခဲ့သည္။ ဘုရင္ခံ ဆာေဒၚမန္ စမစ္ ျပန္လာျခင္းကုိ သေရာ္၍ ဘုရင္ခံ ဝတၴဳ ေရးခဲ့သည္။ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္တြင္ ဦးညိဳျမႏွင့္ တြဲ၍ အုိးေဝ ေန႔စဥ္ သတင္းစာ ထုတ္ေဝ ခဲ့သည္။ ၁၉၅၅ ခုႏွစ္တြင္ ဆရာမွာ တီဘီ ေရာဂါ ျဖစ္၍ မက်န္းမာ ေသာေၾကာင့္ စာေရးသားမႈ ေခတၲ ရပ္နား ခဲ့ရသည္။ ၁၉၅၆ ခုႏွစ္တြင္ ျမဝတီ မဂၢဇင္းႏွင့္ ကေလး ဂ်ာနယ္ မဂၢဇင္း တုိ႕တြင္ အယ္ဒီတာ အျဖစ္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ ခဲ့သည္။


၁၉၆၁ ခုႏွစ္တြင္ စာေရး ဆရာ ဦးသိန္းေဖျမင့္ ႏွင့္အတူ ဂ်ပန္ျပည္တြင္ က်င္းပေသာ အာရွ - အာဖရိက စာေရး ဆရာ ညီလာခံ တက္ခဲ့သည္။ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္တြင္ ကုိင္႐ုိတြင္ က်င္းပေသာ အာရွ -အာဖရိက စာေရး ဆရာမ်ား ဒုတိယ ညီလာခံသုိ႕ တက္ေရာက္ ခဲ့သည္။ ၁၉၆၃ ခုႏွစ္တြင္ ျပည္လုံးကၽြတ္ သတင္းေထာက္ သင္တန္း ပုိ႕ခ်ခ်က္၊ သတင္းစာ ပညာႏွင့္ ကုိယ္ေတြ႕ သတင္းစာ ပညာ ေကာက္ႏုတ္ခ်က္ ေဆာင္းပါး၊ ကမာၻေအး သတင္းေထာက္ ညီလာခံ တုိ႕တြင္ ေဟာေျပာခဲ့သည္။


၁၉၆၄ တြင္ ေၾကးမုံ သတင္းစာ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ အျဖစ္ တာဝန္ေပးျခင္း ခံရသည္။ ယင္းႏွစ္မွာပင္ ဂ်ပန္၊ ႐ုရွား၊ ယူဂုိစလပ္၊ ဟန္ေဂရီျပည္ တုိ႕သုိ႕ ေလ့လာေရး ခရီး သြားခဲ့သည္။ ၁၉၇ဝ တြင္ ၾသစေၾတးလ်ျပည္သုိ႕ ေလ့လာေရး ေရာက္ခဲ့သည္။


'ဝိဇယဂ်ာနယ္' တြဲဖက္ ထုတ္ေဝသူႏွင့္ 'ပုဂံ လက္သီး စာေစာင္' တြဲဖက္ အယ္ဒီတာ (၁၉၂၇)၊ လက္ဒန္အတ္ ႐ုပ္ရွင္ ကုမၸဏီ အတြက္ 'ျမႏွင္းဆီ' ႐ုပ္ရွင္ ဇာတ္ၫႊန္းတြင္ ဘုိကေလး ဦးသက္ရွည္ႏွင့္ တြဲဖက္ ေရးသူ (၁၉၂၉)၊ ၿဗိတိသွ် ဘားမာ ႐ုပ္ရွင္ ကုမၸဏီတြင္ လခစား ဇာတ္ၫႊန္းေရး ဆရာ (၁၉၃ဝ)၊ ျမန္မာ့ ေန႕စဥ္ သတင္းစာ တြဲဖက္ အယ္ဒီတာ (၁၉၃၅)၊ ျမန္မာ့အလင္း သတင္းစာ ဘာသာျပန္ႏွင့္ လက္ေထာက္ အယ္ဒီတာ (၁၉၃၆ - ၃၉)၊ သူရိယ မဂၢဇင္း အယ္ဒီတာ (၁၉၃၉ - ၄၁)၊ စာေရးဆရာ အသင္း အတြင္းေရးမွဴးႏွင့္ စာေရးဆရာ မဂၢဇင္း အယ္ဒီတာ (၁၉၃၉ - ၄၁)၊ ၁၉၄၆ တြင္ ဇဝန ဂ်ာနယ္၊ ၁၉၄၇ တြင္ ဇဝန သတင္းစာ ကုိယ္တုိင္ တည္းျဖတ္ ထုတ္ေဝ ခဲ့သည္။ ထုိ႕ေနာက္ ဂ်ာနယ္ေက်ာ္၊ ဒီးဒုတ္ ဂ်ာနယ္ႏွင့္ အုိးေဝ သတင္းစာ တုိ႕တြင္ အယ္ဒီတာ အျဖစ္ လုပ္ကုိင္ ခဲ့သည္။ ျမဝတီ မဂၢဇင္းႏွင့္ ကေလးဂ်ာနယ္ တုိ႕၏ တာဝန္ခံ အယ္ဒီတာ (၁၉၅၆ - ၅၈)၊ ေသာၾကာ စာေစာင္ႏွင့္ ေၾကးမုံ သတင္းစာ တည္ေထာင္ရာ တြင္ ပါဝင္ ခဲ့ၿပီး ၁၉၇၂ တြင္ေၾကးမုံ သတင္းစာ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ အျဖစ္မွ အၿငိမ္းစား ယူခဲ့သည္။


၁၉၅၂ - ၅၃၊ ၁၉၅၈၊ ၁၉၆ဝ - ၆၁ တုိ႕တြင္ စာေရးဆရာ အသင္း ဥကၠ႒ အျဖစ္ ေဆာင္႐ြက္ ခဲ့သည္။ ၁၉၅၂ ဗီယင္နာ၌ က်င္းပသည့္ အာရွ - အာဖရိက စာေရး ဆရာမ်ား အေရးေပၚ ညီလာခံ၊ ၁၉၆၂ ကုိင္႐ုိတြင္ က်င္းပေသာ အာရွ - အာဖရိက စာေရး ဆရာမ်ား ဒုတိယ ညီလာခံ၊ ၁၉၆၄ တြင္ ဂ်ပန္၊ ႐ုရွား၊ ယူဂုိဆလပ္၊ ဟန္ေဂရီ ႏုိင္ငံမ်ားသုိ႕ ေလ့လာေရး၊ ၁၉၇ဝ ျပည့္တြင္ ၾသစေၾတးလ် ႏုိင္ငံသုိ႕ ေလ့လာေရး ခရီးမ်ား သြားေရာက္ ခဲ့သည္။


၁၉၂၄-ခုႏွစ္၌ 'ဘားမားဘြဳိင္း မဂၢဇင္း' တြင္ 'ဇာနည္ဘြား' ဝတၴဳကုိ ေရး၍ စာေပ ေလာက တြင္းသုိ႕ စတင္ ဝင္ေရာက္ ခဲ့သည္။ ၁၉၂၇ တြင္ 'လန္ဒန္အတ္ မဂၢဇင္း' ၌ 'ဇဝန' ကေလာင္ အမည္ သုံး၍ ဝတၴဳ ေရးခဲ့သည္။ အခ်စ္၊ အလြမ္း၊ စုံေထာက္၊ ဟာသ၊ အေသာ့အေထ့ စာေျပာင္မ်ား (သေရာ္စာမ်ား) ေရးရာတြင္ ထင္ရွားသည္။ ကယ္ရီေကးခ်ား(ကာတြန္း) ေရးဆြဲရာ တြင္လည္း ေျပာင္ေျမာက္ လွသည္။ ဓာတ္ပုံ ပညာ (၁၉၃ဝ)၊ ေကာ္လိပ္ ေက်ာင္းသာ (၁၉၃၅ - ၃၇)၊ ေကာလိပ္ၾကမ္းပုိး (၁၉၃၈)၊ ေကာလိပ္ဂ်င္ (?)၊ တုိ႕ေက်ာင္းသား (၁၉၃၉)၊ ဤ႐ူပ (၁၉၄ဝ)၊ ေ႐ႊဝါဆန္ (၁၉၄၅)၊ ၿမိဳ႕လုံးပတ္လည္ (၁၉၄၅)၊ ဦးေလးေျပာမယ္ (၁၉၄၅)၊ ဆာယုိးနယား (၁၉၄၆)၊ ဒုိးဝမ္းကီး (၁၉၄၈)၊ အပါ ပုံေျပာမယ္ [ဇဝန ပုံျပင္] (၁၉၄၉)၊ ဆုိးေပ (?)၊ အေရွ႕ဆီက ေလနီၾကမ္း [ဘာသာျပန္] (၁၉၅၂)၊ ဟာသ စင္ေတာ္ႀကီး (၁၉၇၃)၊ ဘယ္ေက်ာ္ (၁၉၇၇)၊ ပန္းဝတ္ရည္ ကေလး ကဗ်ာမ်ား (၁၉၇၉)၊ ဇဝန၏ ဇဝန (၁၉၈၃) တုိ႕မွာ ထင္ရွားသည္။ ပေရာ္ဖက္ဆာ ဇဝေနာစကီး၊ ေမာင္သိန္း (ျပည္)၊ ရတနာသိန္း၊ ဦးသိန္း (ဇဝန)တုိ႕သည္ ကေလာင္ခြဲမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။

ဘ၀နိဂံုး

၁၉၈၃ ခု မတ္လ ၈ ရက္ အဂၤါေန႕ နံနက္ ၁ဝ နာရီ ၂ဝ မိနစ္တြင္ ရန္ကုန္ ေဆး႐ုံႀကီး၌ ကြယ္လြန္ခဲ့သည္။


စာေရးဆရာ ဇဝန ေရးသား ျပဳစုခဲ့ေသာ စာအုပ္မ်ား

ကဗ်ာေပါင္းခ်ဳပ္

ပန္းဝတ္ရည္ ကေလး ကဗ်ာမ်ား - ၁၉၇၉ ခုႏွစ္

စာေပ ဆုိင္ရာႏွင့္ ပညာေပး

  1. စာေပ ေဆြးေႏြးပြဲ ေရးသူ သိန္းေဖျမင့္ႏွင့္ ဇဝန
  2. ဓာတ္ပုံ ပညာ ေရးသူ ေမာင္သိန္း (ျပည္) - ၁၉၃ဝ ျပည့္ႏွစ္


ႏုိင္ငံေရး

  1. ဆာယုိးနရာ - ၁၉၄၆ ခုႏွစ္
  2. ဘုရင္ခံ - ၁၉၄၆ ခုႏွစ္
  3. ၿမိဳ႕လုံးပတ္လည္ - ၁၉၄၅ ခုႏွစ္
  4. ဦးေလး ေျပာမယ္ - ၁၉၄၅ ခုႏွစ္


ပုံျပင္ေပါင္းခ်ဳပ္

  1. ဇဝန ပုံျပင္ - ၁၉၃၉ ခုႏွစ္
  2. အပါ ပုံေျပာမယ္ - ၁၉၄၅ ခုႏွစ္


ဘာသာျပန္

  1. အေရွ႕ဆီက ေလနီၾကမ္း - ၁၉၅၂ ခုႏွစ္
  2. အာရပ္ - အစၥေရး စစ္ႏွင့္ ေဆြးေႏြးပြဲ - ၁၉၇၈ ခုႏွစ္


ဝတၴဳ

  1. ကားထဲက မိန္းကေလး - ၁၉၇၅ ခုႏွစ္
  2. ေကာလိပ္ ေက်ာင္းသား (ပထမပုိင္း) - ၁၉၃၅ ခုႏွစ္
  3. ေကာလိပ္ ေက်ာင္းသား (ဒုတိယပုိင္း) - ၁၉၃၆ ခုႏွစ္
  4. ေကာလိပ္ ေက်ာင္းသား (တတိယပုိင္း) - ၁၉၃၆ ခုႏွစ္
  5. ေကာလိပ္ ေက်ာင္းသား (စတုတၴပုိင္း) - ၁၉၃၇ ခုႏွစ္
  6. ကၽြန္ေတာ့လင္ - ၁၉၆၅ ခုႏွစ္
  7. ခ်စ္ေႏွာင္းသက္လယ္ - ၁၉၆၆ ခုႏွစ္
  8. ခ်စ္ဦးသခင္ - ၁၉၇၅ ခုႏွစ္
  9. ဆုိးေပ - ၁၉၇၃ ခုႏွစ္
  10. ေဆြးေၾကြလုသဲႏွင့္ မုိက္မလင္းႏုိင္သူ - ၁၉၆၁ ခုႏွစ္
  11. ဇမၺဴတလူ - ၁၉၇၇ ခုႏွစ္
  12. ဇြတ္သမား - ၁၉၄ဝ ျပည့္ႏွစ္
  13. ေတာက္တဲ့မာယာ -၁၉၆၈ ခုႏွစ္
  14. တုိ႕ေက်ာင္းသား - ၁၉၇၆ ခုႏွစ္
  15. ဒုိးဝမ္းကီး - ၁၉၆၅ ခုႏွစ္
  16. ပါးအုိ႕နီ - ၁၉၃၉ ခုႏွစ္
  17. ပီယေဆး၊ ဝတၴဳၫႊန္း -
  18. ပင့္ကူအိမ္ - ၁၉၃၅ ခုႏွစ္
  19. ပ်ဳိတုိ႕လင္ - ၁၉၇၆ ခုႏွစ္
  20. ဘုႏွင့္ေဘာက္ - ၁၉၇၃ ခုႏွစ္
  21. ဘယ္ေက်ာ္ - ၁၉၇၇ ခုႏွစ္
  22. ေ႐ႊဝါဆန္ - ၁၉၄၅ ခုႏွစ္
  23. သတုိ႕သမီး အလုိရွိသည္ - ၁၉၆၃ ခုႏွစ္
  24. သားေ႐ႊစင္ - ၁၉၆၁ ခုႏွစ္
  25. သူပုန္မ -၁၉၄ဝ ျပည့္ႏွစ္
  26. သူ႕မယား - ၁၉၄၂ ခုႏွစ္
  27. သကၤန္းဝတ္ - ၁၉၄၃ ခုႏွစ္
  28. အပ်ဳိစစ္ပါပဲရွင္ -
  29. ဤ႐ူပ - ၁၉၅၃ ခုႏွစ္

ဟာသ စာေပ ေပါင္းခ်ဳပ္

  1. ဟာသ စင္ေတာ္ႀကီး - ၁၉၇၃ ခုႏွစ္


အတၴဳပၸတၲိ

  1. ဇဝန၏ ဇနဝ - ၁၉၈၃ ခုႏွစ္


စာၫႊန္း

  1. မလိခ။ ျမန္မာ စာေပ အဘိဓာန္ (၂)။ စာ ၁၉၃ - ၁၉၆။
  2. မလိခ။ ျမန္မာ ဝတၴဳ အၫႊန္း(၂)။ စာ ၁၁၂ - ၁၂၉။
  3. ျမန္မာ့ စြယ္စုံက်မ္း ႏွစ္ခ်ဳပ္ (၁၉၈၄)။ စာ ၁၇၂ - ၁၇၃။
  4. ႏွစ္ဆယ္ ရာစု ျမန္မာ စာေရးဆရာမ်ားႏွင့္ စာစုစာရင္း။ စာ ၅၇ - ၆ဝ။
  5. မေဌးေဌးခင္ (ဝိဇၨာဘြဲ႕)။ ဇဝန စာစုစာရင္း (၁၉၈၃)။
  6. ဇဝန၏ ဇဝန(၂ဝဝ၂)။
  7. ဇဝန။ ကုိယ့္ကုိယ္ကုိယ္ ေဖာ္ရေသာ္၊ ေငြတာရီ (ေအာက္တုိဘာ ၁၉၆ဝ)။ စာ ၂၆-၂၇ႏွင့္ ၃၂၈ - ၃၃၄။
  8. စာတည္း အဖြဲ႕။ ဇဝန၊ ျမဝတီ (ေဖေဖာ္ဝါရီ ၁၉၅၆)။ စာ ၄-၈။
  9. စာတည္း အဖြဲ႕။ ဆရာဇဝန [၁၉၁၁-၁၉၈၃]၊ ႐ႈမဝ ႐ုပ္စံုမဂၢဇင္း(ဇူလုိင္ ၁၉၈၇)။ စာ ၁၂၆။
  10. ေမာင္ေဇယ်ာ။ ဇဝန (၁၉၁၁-၁၉၈၃)၊ စာအုပ္ေလာက (ဇြန္ ၂ဝဝ၄)။ စာ ၂ဝ - ၂၃။
  11. နာေရးေၾကာ္ျငာ၊ လုပ္သား ျပည္သူ႕ေန႕စဥ္ (၉-၃-၈၃)၊ စာ ၇။]


Comments