ဇာဂနာ(လူရႊင္ေတာ္)

ဇာဂနာ ေခၚ ေမာင္သူရ ကို အဖ ဦးနန္းညြန္႔ေဆြ ႏွင့္ မိခင္ ေဒၚၾကည္ဦး တို႔မွ ၁၉၆၁ ဇန္နဝါရီလ ၂၇ ရက္ေန႔တြင္ ေမြးဖြားခဲ့သည္။ ကိုသူရသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ နာမည္ၾကီး လူရႊင္ေတာ္၊ သ႐ုပ္ေဆာင္ ႏွင့္ ႐ုပ္ရွင္ဒါရိုက္တာ တစ္ေယာက္လည္းျဖစ္သည္။ သူသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ စစ္အစိုးရအား ျပစ္တင္ေဝဖန္မႈမ်ားေၾကာင့္ မၾကာခဏ ေထာင္ဒဏ္က်ခံရသူလည္းျဖစ္သည္။ သူသည္ ျမန္မာအေခၚအေဝၚ ဇာဂနာ (ဇာဂနာဆိုသည္မွာ ေသးမႊားေသာ အရာကို ႏႈပ္ယူႏိုင္သည့္ ကရိယာျဖစ္သည္) ဆိုသည့္ အမည္ျဖင့္ ျမန္မာျပည္တြင္ နာမည္ေက်ာ္ၾကား လူသိမ်ားေသာ လူရႊင္ေတာ္အျဖစ္ လည္းေကာင္း၊ ဟာသေျမာက္စြာ ေလွာင္ေျပာင္ေရးသားမႈမ်ားျဖစ္ စစ္အစိုးရကို ေဝဖန္ေသာ သူတစ္ဦးအျဖစ္၊ သ႐ုပ္ေဆာင္တစ္ေယာက္အျဖစ္လည္း လူသိမ်ားသည္။

ဇာဂနာ ကို ၂၀၀၆ ခုႏွစ္မွစ၍ လူမ်ားအၾကား သ႐ုပ္ေဆာင္မႈမ်ား၊ ျပဇာတ္မ်ား ျပဳလုပ္ခြင့္ကို စစ္အစိုးရမွ ပိတ္ပင္ထားသည္။ ဇာဂနာသည္ The Lillian Hellman and Dashiel Hammett Award ဆိုသည့္ ဆုကို Free Expression (လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္) ဆိုသည့္ အဖြဲ႕အစည္းမွ ခ်ီးျမွင့္ခဲ့သည္။ ထိုအဖြဲ႕အစည္းသည္ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံ New York ျမိဳ႕ အေျခစိုက္သည့္ လူ႕အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္ေရး အဖြဲ႕မွ ဖြဲ႕စည္းထားျခင္းျဖစ္သည္။

ဇာဂနာသည္ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဇြန္လ ၄ရက္ေန႔မွ စ၍ နာဂစ္ဆိုင္ကလုန္းမုန္တိုင္းအတြင္း ေသေၾကပ်က္စီးမႈမ်ား၊အိုးမဲ့အိမ္မဲ့ျဖစ္ပြားခဲ့မႈမ်ားကို ျပင္ပသတင္းဌာနမ်ားႏွင့္ ေျပာဆိုသည္ဆိုကာ ဖမ္းဆီးခံခဲ့ရျပန္္သည္။ စစ္တပ္အစိုးရသည္ သူ႕အား ႏိုင္ငံေတာ္ၿငိမ္၀ပ္ပိျပားေရးကို ထိခိုက္ေစသည့္ ပုဒ္မ ၅၀၅ (ခ)၊ ဘာသာသာသနာကို ေစာ္ကားမႈ ပုဒ္မ ၂၉၅(က)၊ မတရားအသင္း ဆက္သြယ္မႈ၊ ဗီဒီယိုအက္ဥပေဒ အပါအဝင္ စုစုေပါင္း(၇) မႈျဖင့္ စြဲခ်က္တင္ထားခဲ့ျပီး၊ ထိုစြဲခ်က္မ်ားသည္ သူ႕အား ေထာင္ဒဏ္ ၂ ႏွစ္က်ေစႏိုင္သည္။ 

ဘဝအစ

ဇာဂနာ ဆိုသည့္အမည္ကို အဖ ဦးနန္းညြန္႔ေဆြ ႏွင့္ မိခင္ ေဒၚၾကည္ဦးတို႔မွ ေမြးဖြားခဲ့သည့္ သားသံုးေယာက္ထဲမွ အငယ္ဆံုးျဖစ္သည့္ ေမာင္သူရ မွ အမည္တြင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ေမာင္သူရသည္ ႏိုင္ငံေရးဆိုင္ရာ ႏွင့္ ပညာေရးအသိပညာ ၾကြယ္ဝေသာ မိသားစုမွ ဆင္းသက္လာသူ ျဖစ္သည္။ ငယ္ရြယ္စဥ္ကတည္းက သူသည္ မိဘမ်ား မိန္႔ခြန္းေျပာရာ ေဒသမ်ားသို႔ လိုက္ကာ လႈံ႕ေဆာ္ေျပာဆိုမႈမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္း၊ မိဘမ်ား၏ ေျခရာကိုတူေအာင္ လိုက္ႏိုင္ခဲ့သူျဖစ္ျပီး၊ ထို႔ေၾကာင့္ လူအမ်ားက သူ႕ကို “အသံတုဝိဇၨာ”ဟူ၍လည္း အမည္ေပးခဲ့ၾကသည္။

သူရသည္ ၁၉၇၇ ခုႏွစ္တြင္ ရန္ကုန္ျမိဳ႕ရွိ ပညာေရးအရွိန္အဝါ ျမင့္မားေသာ ဒဂုန္ ၁ အထက္တန္းေက်ာင္း မွ ေအာင္ျမင္ခဲ့ၿပီး၊ ၁၉၈၅ ခုႏွစ္တြင္ သြားဘက္ဆိုင္ရာ ရန္ကုန္သကၠသိုလ္မွ သြားဘက္ဆိုင္ရာဆရာဝန္အျဖစ္ ဒီဂရီ ရခဲ့သည္။ သြားဘက္ဆိုင္ရာ ေက်ာင္းတြင္ တက္ေရာက္ေနစဥ္၊ ခ်င္းျပည္နယ္တြင္ လုပ္အားေပး ပညာသင္ၾကားေရးအတြက္ ဆရာ တစ္ေယာက္အေနျဖင့္ ပါဝင္ခဲ့ျပီး၊ ထိုအေတြ႕အၾကံဳမ်ားကို ႏိုင္ငံေတာ္ စာေပဗိမၼာန္ စာေပတိုက္ မွ စာအုပ္ ထုတ္ေဝခဲ့သည္။

အႏုပညာ ေလာကသို႔

သူရ၏ ပထမဦးဆံုး ေအာင္ျမင္ခ်ိန္သည္ ေကာလိပ္တြင္ ေက်ာင္းတက္ေနေသာ အခ်ိန္ျဖစ္သည္။ ထိုစဥ္က သူရသည္ ဇာဂနာ အမည္ျဖင့္ ရန္ကုန္သကၠသိုလ္ အျငိမ့္သဘင္ပြဲတစ္ခု၌ ေဖ်ာ္ေျဖခဲ့သည္။ သူသည္ တကၠသိုလ္ေက်ာင္း ဌာန အသီးသီးမွ ေက်ာင္းသားမ်ား ေပါင္းစပ္ကာ ျမကၽြန္းသာ အမည္ရွိသည့္ အျငိမ့္အက အဖြဲ႕တစ္ခု တည္ေထာင္ခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ မိုးနတ္သူဇာ အမည္ျဖင့္ ျပဇာတ္အဖြဲ႕ တစ္ခုစုစည္းခဲ့ျပီး၊ ေက်ာင္းသားမ်ား ႏွစ္ပတ္လည္ေတြ႕ဆံုပြဲမ်ားတြင္ ကျပေဖ်ာ္ေျဖခဲ့သည္။ ျမန္မာ့႐ုပ္ျမင္သံၾကားတြင္ သူ၏ အဖြဲ႕သားမ်ား အျငိမ့္ကျပမႈအား ထုတ္လႊင့္ခဲ့ျပီးေနာက္၊ ပို၍နာမည္ၾကီးလာခဲ့သည္။

သြားဘက္ဆိုင္ရာ ပညာရပ္မ်ား ေလ့လာျပီးေနာက္၊ သူသည္ အႏုပညာ အျငိမ့္ေလာကသို႔ ခုန္ဝင္ခဲ့သည္။ ၁၉၈၆ ခုႏွစ္တြင္ ျမပုႏၵမာ အျငိမ့္အဖြဲ႕ အမည္ျဖင့္ ျမန္မာ့႐ုပ္ျမင္သံၾကားတြင္ မၾကာခဏ ထုတ္လႊင့္ခဲ့သည္။ ဇာဂနာ၏ ေတြးေတာၾကံဆ ႏိုင္မႈမ်ား ႏွင့္ စစ္အစိုးရ၏ မေအာင္ျမင္ေသာ လုပ္ရပ္မ်ားကို ျပက္လံုးမ်ားျဖင့္ သန္းႏွင့္ခ်ီေသာ ျပည္သူမ်ားေရွ႕တြင္ တင္ဆက္ျပသ ႏိုင္ခဲ့သျဖင့္ လူအမ်ားမွ အံ့ၾသခဲ့ၾကသည္။ သူ၏ နာမည္အၾကီးဆံုးျဖစ္သည့္ “သူေတာင္းစား ညီလာခံ” ျပဇာတ္၏ ျပက္လံုးမ်ားသည္ စစ္အာဏာရွင္ ေနဝင္း ႏွင့္ သူ႕၏ လက္ပါးေစမ်ားကို အရြဲ႕တိုက္ထားျခင္းေၾကာင့္ ျပည္သူ႕အၾကိဳက္ျဖစ္ခဲ့သည္။ သူငယ္ခ်င္းမ်ားအေနႏွင့္ သူ၏ စစ္အာဏာရွင္ ဆန္႔က်င္ေရးျပက္လံုးမ်ား လႊင့္ထုတ္ေနေသာ္လည္း စစ္အစိုးရမွ ဒုကၡေပးျခင္း၊ ေထာင္က်ျခင္းမ်ား မရွိခဲ့သျဖင့္ အံ့ၾသခဲ့ၾကသည္။

အျငိမ့္သဘင္ ႏွင့္ ဇာဂနာ

ျမန္မာျပည္တြင္ အျငိမ့္သဘင္ေလာကကို ျပန္လည္ေခတ္စားလာေအာင္ လုပ္ေပးႏိုင္ၾကသူမ်ားတြင္ ဇာဂနာသည့္ အဓိက ပါဝင္ေသာ အႏုပညာသမားတစ္ေယာက္ျဖစ္သည္။ အျငိမ့္ဆိုသည္မွာ မင္းသမီး တစ္ေယာက္ (သို႔) ႏွစ္ေယာက္တို႔ ႏွင့္ လူရႊင္ေတာ္ ေလးေယာက္ (သို႔) ငါးေယာက္တို႔ျဖင့္ ကျပေဖ်ာ္ေျဖေသာ အႏုပညာလုပ္ငန္းျဖစ္သည္။ လူရႊင္ေတာ္သည္ ပံုမွန္အားျဖင့္ မင္းသမီး ကဖို႔ရန္ျပင္ဆင္ေနေသာအခ်ိန္တြင္ ျပက္လံုးထုတ္ကာ လူအမ်ားရယ္ေအာင္ ျပဳလုပ္ၾကသူမ်ားျဖစ္သည္။ ထိုအခ်ိန္က အၿငိမ့္သည္ ျမိဳ႕ၾကီးျပၾကီးမ်ားတြင္ ေပ်ာက္ကြယ္လု နည္းပါးျဖစ္ေနေသာ အႏုပညာရပ္တစ္ခုျဖစ္၍ ဇာဂနာပါဝင္လာျပီးေနာက္ပိုင္း ျပန္လည္ သစ္ဆန္းလာခဲ့သည္။

ဇာဂနာ သည္ အၿငိမ့္သဘင္ အႏုပညာကို ထူးျခားစြာ ေျပာင္းလဲခဲ့သည္။ အၿငိမ့္ျပက္လံုးမ်ားတြင္ လက္ရွိျဖစ္ပ်က္ေနသည့္ အရာမ်ားကို ႏိုင္ငံေတာ္အုပ္ခ်ဳပ္ေနသူမ်ားထံသို႔ တိုက္ရိုက္ ေလွာင္ေျပာင္ေျပာဆိုခဲ့သည့္အတြက္၊ ျမန္မာႏိုင္ငံသားေပါင္းစံုမွ စိတ္ဝင္စားအားေပးလာခဲ့သလို၊ ျမန္မာျပည္ အနာဂါတ္မ်ိဳးဆက္မ်ားသည္လည္း အၿငိမ့္သဘင္ အႏုပညာကို ျပန္လည္ စိတ္ဝင္စားလာၾကသည္။ အမွန္ေတာ့ ဇာဂနာသည္ ျမန္မာ့အျငိမ့္သဘင္တြင္ အျမဲအသံုးျပဳေနသည့္ ဟာသျပက္လံုးမ်ား၊ အသံတူ အဓိပၸါယ္ကြဲ ဟာသမ်ား တီထြင္ခဲ့သူေတာ့ မဟုတ္ေပ၊ သို႔ေသာ္ ထိုျပက္လံုးမ်ားကို ျပင္ေပးခဲ့သူ ျဖစ္သည္။ (ျမန္မာစာလံုးသည္ အသံတူ၊စာကြဲ ဆိုသည့္ စကားလံုးမ်ား အေျမာက္အမ်ားရွိသည့္အတြက္ေၾကာင့္၊ အဓိပၸါယ္ႏွစ္ခုျဖစ္ေအာင္ ေျပာဆိုႏိုင္ေပသည္။)

အက်ဥ္းေထာင္ ဘဝ

သို႔ေသာ္ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္တြင္ အားလံုးေျပာင္းလဲခဲ့သည္။ ဇာဂနာသည္ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ ျပည္လံုးကၽြတ္ ဆႏၵျပပြဲၾကီး တြင္ ပူးေပါင္းပါဝင္ခဲ့မႈေၾကာင့္ အဖမ္းခံခဲ့ရသည္။ ထိုအခ်ိန္မွ စ၍ ၆ ႏွစ္ကာလအတြင္းရွိ ၅ ႏွစ္အခ်ိန္အတြင္းတြင္ ေထာင္မွ ဝင္လိုက္၊ ထြက္လိုက္ ႏွင့္သာ မၾကာခဏ ေနထိုင္ေနခဲ့ရသည္။ ၁၉၉၄ ခုႏွစ္တြင္ ေထာင္မွ လြတ္ေျမာက္လာျပီးေနာက္၊ ဇာဂနာသည္ အျငိမ့္ေလာကတြင္ ပါဝင္ခြင့္ ပိတ္ပင္ခံခဲ့ရျပီး၊ ႐ုပ္ရွင္ထုတ္လုပ္မႈ၊ ဒါရိုက္တာ၊ ဇာတ္ညႊန္းေရးသားျခင္းတို႔ကိုသာ စစ္အစိုးရမွ ခြင့္ျပဳခဲ့သည္။ သူထုတ္လုပ္ခဲ့သည့္ ႐ုပ္ရွင္ကားမ်ားအား စစ္အစိုးရ၏ ႐ုပ္ရွင္ဆင္ဆာ အဖြဲ႕အစည္းမွ အျမဲမ်က္ေျခမျပတ္ ျဖတ္ေတာက္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ သူ၏ ေၾကာင္ႏွင့္ၾကြက္(??) ဗီဒီယိုသည္ စစ္တပ္အစိုးရအား မသိမသာ သေရာ္ထားမႈမ်ားေၾကာင့္ ပရိသတ္အမ်ား သေဘာက်ခဲ့ၾကသည္။

၁၉၉၇ ခုႏွစ္တြင္ စစ္တပ္အစိုး၏ ခ်မွတ္ထားေသာ ႐ုပ္ရွင္စည္းကမ္းမ်ား ကို မလိုက္နာဟု ဆိုကာ၊ သူ၏ ႐ုပ္ရွင္ထုတ္လုပ္ခြင့္ကို ပိတ္ပင္ခဲ့သည္။ သူသည္ ၂၀၀၀ ခုႏွစ္တြင္ ရုပ္ရွင္ေလာကတြင္ ျပန္လည္ဝင္ခြင့္ရခဲ့ေသာ္လည္း (ဇာတ္သဘင္ေလာကအတြက္မူ ပိတ္ပင္ခံထားရဆဲ ျဖစ္သည္)။ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္ ေမလမွစ၍ ဘီဘီစီ အသံလႊင့္ဌာနႏွင့္ အေမးအေျဖက႑တြင္ ပါဝင္ခဲ့သည္ဆိုကာ ဇာဂနာ ၏ ႐ုပ္ရွင္ဇာတ္ကားမ်ား ထုတ္ေ၀ခြင့္ အားစစ္တပ္အစိုးရမွပိတ္ပင္ခဲ့ျပန္သည္။

၂၀၀၈ခုႏွစ္ ဇြန္လဆန္းပိုင္း၌ နာဂစ္ ေလေဘးကယ္ဆယ္ေရး လုပ္ေနစဥ္ စမ္းေခ်ာင္း ၿမိဳ႕နယ္ရွိ ေနအိမ္တြင္ အဖမ္းခံခဲ့ရၿပီး ႏိုင္ငံေတာ္လံုၿခံဳေရး ထိခိုက္ေစရန္လႈံ႕ေဆာ္မႈ၊ ဗီဒီယိုအက္ ဥပေဒႏွင့္ အီလက္ထ႐ြန္နစ္ အက္ဥပေဒ ၃ ခု အပါအဝင္ ပုဒ္မ ၅ ခုျဖင့္ ေထာင္ဒဏ္ ၅၉ႏွစ္ ခ်မွတ္ခံခဲ့ရသည္။

၂၀၀၉-ခု၊ ေဖေဖာ္ဝါရီလတြင္ အာဏာပိုင္မ်ားက အီလက္ထ႐ြန္နစ္ အမႈ တစ္မႈလွ်င္ ၈ ႏွစ္စီ ျဖင့္ ၂၄ ႏွစ္ ေလွ်ာ့ေပးခဲ့ရာ ယခုအခါ ၎မွာ ေထာင္ဒဏ္ ၃၅ႏွစ္ က်ခံရမည္ျဖစ္သည္။ ကခ်င္ျပည္နယ္၊ ျမစ္ႀကီးနားတြင္ အက်ဥ္းက်ခံေနရသည္။

ေက်ာ္ၾကားမႈ

၂၀၀၈ ေမ - နာဂစ္မုန္တိုင္း ကယ္ဆယ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို ဆရာေတာ္၊ သံဃာေတာ္မ်ား၊ အႏုပညာရွင္မ်ား၊ ျပည္သူမ်ား၊ လူငယ္မ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းျပီး ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ခဲ့သည္။ ပရိသတ္ကိုလည္း မီဒီယာမ်ားကတဆင့္ အျမန္ဆုံး သတင္းပို႔ ရွင္းျပႏိုင္ခဲ့သည္။ စစ္အစုိးရကို နာဂစ္ကယ္ဆယ္ေရးႏွင့္ ပတ္သက္ျပီး ေ၀ဖန္ေျပာဆိုသျဖင့္ ဖမ္းဆီးေထာင္ခ်ခံရသည္။ ေထာင္ဒဏ္ ၃၅ ႏွစ္ က်ခံေနရသည္။ လူမႈေရးလုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ အလွဴရွင္မ်ား၊ လုပ္အားေပးေစတနာရွင္မ်ားႏွင့္ ပရိသတ္အားလုံးကို စည္းရုံးႏိုင္သူ၊ အလုပ္ျပီးေျမာက္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္သူ၊ ရဲရင့္ပြင့္လင္းစြာ ေျပာဆိုတင္ဆက္ႏိုင္သူ အႏုပညာရွင္တဦးအျဖစ္ ထူးျခားသည္။


ေနထိုင္ရာေဒသ

စမ္းေခ်ာင္းျမိဳ႕နယ္၊ ရန္ကုန္ျမိဳ႕

Comments