ရန္ကုန္တကၠသိုုလ္

ရန္ကုန္တကၠသုိလ္
ေဆာင္ပုဒ္ နတၳိ၊ ဝိဇၨာ၊ သမံ၊ မိတၱံ
တည္ေထာင္ခုႏွစ္ ၁၈၇၈ (ရန္ကုန္ေကာလိပ္)


ဆရာ ၁၀၂၃
ဘြဲ႔ၾကိဳေက်ာင္းသား မရွိ
ဘြဲ႔လြန္ေက်ာင္းသား ၁၀၀၀

တည္ေနရာ ကမာရြတ္ျမိဳ႕နယ္၊ ရန္ကုန္ျမိဳ႕
အက်ယ္အဝန္း မသိ
ပိုင္ဆုိင္မႈ အစိုးရပိုင္
အဖြဲ႔အစည္း ASEAN University Network

ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္သည္ ရန္ကုန္ျမိဳ႕၊ ကမာရြတ္ျမိဳ႕နယ္ တြင္ တည္ရွိျပီး ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ပထမဆံုးေသာ တကၠသိုလ္ ျဖစ္သည္။ အေရွ႕ေတာင္ အာရွ၏ အေစာဆံုး တကၠသိုလ္မ်ားတြင္လည္း ပါဝင္သည္။


တည္ေနရာ

ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ ေက်ာင္းဝင္းအတြင္းမွ သထံုလမ္း

ရန္ကုန္တကၠသိုလ္သည္ ရန္ကုန္ျမိဳ႕ ကမာရြတ္ျမိဳ႕နယ္ အင္းယားကန္၏ အေနာက္ေတာင္ဘက္၊ ျပည္လမ္း ႏွင့္ တကၠသိုလ္ရိပ္သာ လမး္တို႕ ဆံုရာတြင္ တည္ရွိသည္။ ပင္မတကၠသိုလ္ ေက်ာင္းဝန္း ႏွင့္ လိႈင္ေက်ာင္းဝန္း ဟူ၍ ၂မ်ိဳးရွိျပီး၊ ဂ်တ္ဆင္ ဘုရားေက်ာင္းမွာ ပင္မ ေက်ာင္းဝန္း အတြင္းတြင္ ရွိသည္။ ဘြဲ ့ႏွင္းသဘင္ အနီးတြင္ရွိေသာ အထင္ကရ သစ္ပုတ္ပင္ႀကီးသည္ ၂၀၀၈ခုႏွစ္ ေမလ ၂ရက္ေန ့က တိုက္ခတ္သြား နာဂစ္မုန္တိုင္းဒဏ္ကို ႀကံ ့ႀကံ ့ခံၿပီး မားမားမတ္မတ္ ဆက္လက္ရပ္တည္လွ်က္ရွိသည္။

သမိုင္း

ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ကို ၁၈၇၈ခုႏွစ္တြင္ ျဗိတိသွ်-အိႏၵိယရွိ ကလကၠတား တကၠသိုလ္ လက္ေအာက္ခံ ရန္ကုန္ ေကာလိပ္ အျဖစ္ စတင္ တည္ေထာင္ ခဲ့သည္။ ကိုလိုနီေဒသမ်ား၏ ပညာေရးအတြက္ ဖြဲ႔စည္း ထားခဲ့ေသာ ပညာ ေရးဌာနမွ တိုက္ရိုက္ ကိုင္တြယ္ခဲ့သည္။ ၁၉၀၄ ခုႏွစ္တြင္ အစိုးရေကာလိပ္ ဟု အမည္ေျပာင္း ခဲ့ျပီး၊ ၁၉၂၀တြင္ ယူနီဗာစီတီ ေကာလိပ္ ႏွင့္ ဂ်ပ္ဆင္(ယုဒသန္)ေကာလိပ္ ဟူ၍ ေပၚထြက္ လာခဲ့သည္။ ယူနီဗာစီတီ ေကာလိပ္မွာ ဘာသာေရး ႏွင့္ မသက္ဆိုင္ေသာ ေက်ာင္းျဖစ္ျပီး၊ ဂ်ပ္ဆင္ေကာလိပ္မွာ ႏွစ္ျခင္းခရစ္ယန္ သာသနာ အေျချပဳ ေက်ာင္းျဖစ္သည္။ အေမရိကန္ ႏွစ္ျခင္းခရစ္ယာန္ သာသနာျပဳ အဖြဲ႔မွ ဂ်ပ္ဆင္ေကာလိပ္ အား ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ လက္ေအာက္ခံ သီးျခားလြတ္လပ္သည့္ ေက်ာင္း အျဖစ္ အသိအမွတ္ ျပဳခဲ့သည္။ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ကို အဂၤလန္ ႏိုင္ငံရွိ ေအာက္စဖုိ႔ ႏွင့္ ကိန္းဘရစ္ခ်္ တကၠသိုလ္တို႕၏ စနစ္ အတုိင္း ဖြဲ႔စည္း တည္ေဆာက္ ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ၁၉၄၀ႏွင့္ ၅၀ခုႏွစ္မ်ား အတြင္းတြင္ အေရွ႕ေတာင္ အာရွ၏ အေကာင္းဆံုး တကၠသို္လ္ ျဖစ္ခဲ့ျပီး အရွဆင့္တြင္လည္း ထိပ္တန္း ရပ္တည္ ႏိုင္ခဲ့ ျခင္းေၾကာင့္ အျခား အာရွႏို္င္ငံ မ်ားမွ ေက်ာင္းသားမ်ား လာေရာက္ ပညာ ဆည္းပူးရာ တကၠသိုလ္ ျဖစ္ခဲ့သည္။

ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ စိန္ရတု အထိမ္းအမွတ္ တံဆိပ္ေခါင္း

ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ကို ပါေမာကၡမ်ား ေကာင္စီ၊ ပညာရွင္မ်ားႏွင့္ အစိုးရ အရာရွိမ်ား ပူးေပါင္း အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ေသာ္လည္း ၁၉၆၂ခုႏွစ္၊ ျမန္မာ့ဆိုရွယ္လစ္ လမ္းစဥ္ပါတီ လက္ထက္တြင္ အဆင့္ျမင့္ ပညာေရး ဦးစီး ဌာနမွ တိုက္ရိုက္ ခ်ဳပ္ကို္င္ ခဲ့သည္။ ထုိ႔အျပင္ ေက်ာင္းတြင္း သင္ၾကားေရး ဘာသာစကားအားလည္း အဂၤလိပ္ဘာသာမွ ျမန္မာဘာသာသို႕ ေျပာင္း လဲခဲ့ျပန္ သည္။ မၾကာမီ ပညာေရး အဆင့္အတန္း တျဖည္းျဖည္း နိမ့္က်လာခဲ့ရာ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာမွ အသိအမွတ္ျပဳျခင္းမ်ား ရပ္တန္႔ သြားခဲ့ ရသည္။ ေဆးပညာ၊ ေဘာဂေဗဒ ႏွင့္ ပညာေရး ဌာနမ်ားအား သီးျခား ေက်ာင္းမ်ား အျဖစ္ ခြဲ ထုတ္ျပီး ခ်ိန္တြင္ ရန္ကုန္ ဝိဇၨာႏွင့္ သိပၸံ တကၠသိုလ္ ဟုအမည္ ေျပာင္းလဲခဲ့သည္။ ၈၈၈၈ လူထု အံုၾကြမႈ ကာလအျပီးမွ စ၍ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္သည္ အခ်ိန္ အကန္႔အသတ္ မရွိ ပိတ္ထားျခင္း ခံခဲ့ရျပီး ယေန႔တိုင္ ဘြဲ႔လြန္ ႏွင့္ ဒစ္ပလိုမာ သင္တန္း အနည္းငယ္သာ သင္ၾကားေပး လွွ်က္ရွိသည္။ ၁၉၉၅ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ ၁ ရက္ေန႔တြင္ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္၏ ၇၅ႏွစ္ျပည့္ စိန္ရတု သဘင္ အားတစ္ပတ္ၾကာ က်င္းပခဲ့ျပီး န.ဝ.တ အစိုးရမွ က်ပ္သိန္း ၆၃၀တန္ စိန္ရတု ခန္းမကုိ ေဆာက္လုပ္ခဲ့သည့္အျပင္ အထိမ္းအမွတ္ တံဆိပ္ေခါင္း ႏွစ္မ်ိဳးလည္း ထုတ္ေ၀ခဲ့သည္။

အထင္ကရ ျဖစ္ရပ္မ်ား

၁၉၆၂ခုႏွစ္ ဆဲဗင္းဂ်ဴလိုင္ ေက်ာင္းသား အေရးေတာ္ပံုေန႔တြင္ တရားမွ်တမႈမရွိေသာ တကၠသိုလ္ စည္းမ်ဥ္းမ်ား အတြက္ ေက်ာင္းသားမ်ား ေက်ာင္းဝင္း အတြင္း ျငိမ္းခ်မ္းစြာ ဆႏၵျပေနစဥ္ ဦးေနဝင္း၏ တပ္မ်ား ပစ္ခတ္မႈ ေၾကာင့္ တစ္ဒါဇင္ခန္႔ ေသဆံုးခဲ့ရသည့္ အျပင္ သမိုင္းဝင္ ဗမာႏိုင္ငံလံုးဆုိင္ရာ ေက်ာင္းသားမ်ားသမဂၢ(ဗ.က.သ) အေဆာက္အဦးပါ ဒိုင္းနမိုက္ႏွင့္ ေဖါက္ခြဲ ဖ်က္စီး ခံခဲ့ရသည္။ ၁၉၇၄ ဒီဇင္ဘာ၅ ရက္ေန႔တြင္ က်ိဳက္ကၠဆံ ကြင္းအတြင္း ျပသထားေသာ ဦးသန္႔၏ ရုပ္အေလာင္းကို ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသားမ်ားမွ ခိုးယူျပီး ႏိုင္ငံေတာ္ စ်ာပနျဖင့္ သၿဂၤဳလ္ေပးရန္ ဆႏၵျပ ေတာင္းဆို ခဲ့ၾကသည္။ ဒီဇင္ဘာ၁၁ ရက္ေန႔တြင္ စစ္တပ္မွ ေက်ာင္းဝင္းအတြင္း ဝင္ေရာက္ စီးနင္းျပီး ဦးသန္႔ အေလာင္းကို ျပန္လည္ ယူငင္ ခဲ့ေသာေၾကာင့္ ေက်ာင္းသား အခ်ိဳ႕ ေသဆံုးခဲ့ရသည္။

ဌာနမ်ား

သိပၸံဌာနမ်ား

  • ၁။ သခၤ်ာဌာန
  • ၂။ ရူပေဗဒဌာန
  • ၃။ ဓာတုေဗဒဌာန
  • ၄။ ကုန္ထုတ္ဓာတုဌာန
  • ၅။ သတၲေဗဒဌာန
  • ၆။ ရုကၡေဗဒဌာန
  • ၇။ ဘူမိေဗဒဌာန
  • ၈။ ကြန္ပ်ဴတာဌာန

၀ိဇၨာဌာနမ်ား

  • ၁။ ဥပေဒဌာန
  • ၂။ အဂၤလိပ္စာဌာန
  • ၃။ ျမန္မာစာဌာန
  • ၄။ သမိုင္းဌာန
  • ၅။ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာဆက္ဆံေရးဌာ
  • ၆။ မႏုႆေဗဒဌာန
  • ၇။ အေရွ႕တုိင္းပညာဌာန
  • ၈။ စာၾကည့္တိုက္ႏွင့္သုတပညာဌာန
  • ၉။ စိတ္ပညာဌာန
  • ၁၀။ ေရွးေဟာင္းသုေတသနဌာန
  • ၁၁။ ပထ၀ီဌာန

အေဆာင္မ်ား

  • အင္းဝေဆာင္
  • ပုဂံေဆာင္
  • ပဲခူးေဆာင္
  • ဒဂံုေဆာင္
  • အင္းလ်ားေဆာင္
  • မာလာေဆာင္
  • နဝေဒးေဆာင္
  • ပင္းယေဆာင္
  • ျပည္ေဆာင္
  • တေကာင္းေဆာင္
  • သထံုေဆာင္
  • သီရိေဆာင္
  • ရတနာေဆာင္
  • စစ္ကိုင္းေဆာင္
  • ေရႊဘိုေဆာင္
  • ေတာင္ငူေဆာင္

ထင္ရွားေသာ ေက်ာင္းသားေဟာင္းမ်ား

  • ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း
  • ေဒါက္တာဘေမာ္
  • ကာတြန္း ဘကေလး
  • သိန္းေဖျမင့္
  • ဦးရာဇတ္
  • ဦးႏု
  • ဦးသန္႔
  • ေဒါက္တာေမာင္ေမာင္
  • ဦးေနဝင္း
  • ဆာေမာင္ခင္
  • ခင္မ်ိဳးခ်စ္
  • ေဒါက္တာသန္းထြန္း
  • မင္းသုဝဏ္
  • ႏိုင္ေရႊက်င္
  • ဦးၾကည္ေမာင္
  • ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ေဟာင္း ခင္ညြန္႔

ကုိးကား

  1.  http://tharaphi.webs.com/mm052.html
  2.  http://en.wikipedia.org/wiki/Yangon_University
Comments