သိမ္

“သီမာ” ဟူေသာ ပါဠိသည္ “အပိုင္းအျခား=နယ္နိမိတ္  သတ္မွတ္ထားေသာ အရပ္” ဟု အဓိပၸါယ္ရသည္။“ရဟန္းမ်ားကံႀကီးကံငယ္ျပဳဖို႔ရာ နယ္နိမိတ္သတ္မွတ္ထားေသာအရပ္”ဟု ဆိုလိုသည္။

သိမ္ကုိျမတ္စြာဘုရားခြင္႔ျပဳပုံ

ဝိနည္း မဟာဝါခႏၶက၌ ျမတ္စြာဘုရားရွင္သည္ အတူေနသံဃာမ်ား အတူဥပုသ္ကံ စသည္တုိ႔ ျပဳျခင္းျဖင္႔ ညီညြတ္မူကုိ ျဖစ္ေစလိမ္႔မည္ဟု ရည္ရြယ္၍ သိမ္သမုတ္ျခင္းကုိ ခြင္႔ျပဳခဲ႔ပါသည္။

သိမ္သမုတ္ျခင္း

သိမ္သမုတ္နည္းသည္--
(၁) ဝိသုံဂါမ (သီးျခားရြာ) ေတာင္း၍ သမုတ္နည္း၊
(၂) ရြာနယ္ေျမတစ္ပုိင္း သိမ္း၍ သမုတ္နည္းဟူ၍ ႏွစ္မ်ဳိးရွိပါသည္။
ယင္းႏွစ္မ်ဳိးတုိ႔တြင္ “ဝိသုံဂါမသိမ္” ဟူသည္ ပကတိဂါမ (ပကတိရြာတစ္ရြာ) မွ ဝိသုံဂါမ (သီးျခားရြာ) သိမ္တစ္ေနရာစာကုိ ရြာစားနာမည္ တပ္၍ ႏူိင္ငံေတာ္ အစုိးရတုိ႔က သတ္မွတ္ေပး လုိက္သည္ႏွင္႔ တစ္ၿပိဳင္နက္လုိလုိ သိမ္အျဖစ္သုိ႔ ေရာက္လာေသာ သိမ္ျဖစ္ပါသည္။ရြာနယ္ေျမ တစ္ပုိင္းသိမ္း၍ သမုတ္ဟူသည္မွာ သိမ္သမုတ္ရာသုိ႔ တနယ္လုံးရွိ ရဟန္းသံဃာ အားလုံးကုိ သိမ္းၿပီး ပင္႔ဖိတ္ရပါသည္။
 အကယ္၍ သိမ္သမုတ္ရာသို႔ မႀကြႏူိင္ေသာ သံဃာမ်ားရွိပါက ထုိသံဃာရွိရာေက်ာင္း တုိက္သုိ႔သြား၍ ဆႏၵမသုိးေစရန္ ေနခ်င္းၿပီးဆႏၵေတာင္းျပီးမွ ကမၼဝါစာျဖင္႔ ရြတ္ဖတ္ သမုတ္ရေသာသိမ္ ျဖစ္ပါသည္။

တခါတရံ မိမိတုိ႔ သတင္းသုံးရာ ဂါမေခာတ္ (ရြာနယ္ေျမ) မွာက်ယ္ဝန္းလြန္း၍ နယ္မသိမ္းႏူိင္ေသာ ေႀကာင္႔လည္းေကာင္း၊ လွည္း၊ ေမာ္ေတာ္ကား၊ ရထား စသည္ ျဖတ္သြားျဖတ္လာ အဝင္အထြက္ အလြန္မ်ားသျဖင္႔ နယ္သိမ္းရန္ ခက္ခဲေသာေႀကာင္႔ လည္းေကာင္း၊ နယ္သိမ္းသိမ္ သမုတ္ရန္ မႀကြႏူိင္ေသာ တနယ္လုံး သံဃာမ်ား၏ ဆႏၵကုိ ေတာင္းခံတဲ႔အခါ ဆႏၵကုိေဒသနာႏွင္႔ အညီ
(၁)ဆႏၵံ ဒမၼိ-တပည္႔ေတာ္ ဆႏၵေပးပါ၏၊
(၂)ဆႏၵံ ေမ ဟရ- တပည္႔ေတာ္၏ ဆႏၵကုိ သံဃာ႔ထံသုိ႔ ေဆာင္သြားပါ၊
(၃) ဆႏၵံ ေမ အာေရာေစတိ- တပည္႔ေတာ္၏ ဆႏၵကုိ သံဃာေတာ္အား ေလ်ွာက္ထားပါလုိ႔
ေပးတတ္ေသာ ရဟန္းေတာ္မ်ား ရွားပါးေနပါက လည္းေကာင္း နယ္သိမ္းသိမ္သမုတ္ရန္အခက္အခဲႏွင္႔ ႀကဳံရတတ္ပါသည္။

ဝိသုံဂါမ(သီးျခားရြာ) ေတာင္း၍ သမုတ္ျခင္း

ယင္းသုိ႔ေသာ အခက္အခဲမ်ားကုိ ေက်ာ္လြားႏူိင္ရန္ ယင္းဂါမေခာတ္၊ ဂါမသိမ္မွ သီးျခားသိမ္တစ္လုံးစာ ရြာစားနာမည္မွည္႔၍ ရြာနယ္ေျမကေလး ေတာင္းၿပီး သိမ္သမုတ္ႀကျခင္းကုိ ဝိသုံဂါမ(သီးျခားရြာ) သိမ္ဟုေခၚပါသည္။ ေက်ာင္းတုိက္တစ္ခု တစ္တုိက္လုံး တည္ေထာင္ၿပီး၊ ေဆာက္လုပ္ၿပီး ယင္းေက်ာင္းတုိက္ အတြင္းမွ သိမ္ေက်ာင္း တစ္ေနရာစာေလးကုိ ဝိသုံဂါမ (သီးျခားရြာ)လုိ
ေက်ာင္းဒကာ(သုိ႔)ေလ်ွာက္ ထားသူ ပုိင္ေျမဟု ရြာစားနာမည္ ေပးလုိက္ျခင္းျဖင္႔ မည္သူ႔ကုိမွ မထိခုိက္၊ မနစ္နာေစပါ။ အရွိေျမကြက္ တစ္ခုကုိ ဝိသုံဂါမ(သီးျခားရြာ)ဟု သတ္မွတ္ေပးလုိက္ ျခင္းမ်ွသာျဖစ္ပါသည္။

ယင္းသုိ႔ သတ္မွတ္ေပးရာ၌ ယင္းေျမကြက္ကုိ ဖ်က္မရေအာင္ အပုိင္အဆုိင္ ေပးမူ မေပးမူႏွင္႔လည္း မသက္ဆုိင္ပါ။ သိမ္သမုတ္လုိ႔ လြယ္ကူေစရန္ ေလ်ွက္ထားသူကုိ ရြာစားနာမည္မွည္႔၍ ဝိသုံဂါမ (သီးျခားရြာ)ဟု ေပးလုိက္ျခင္းသာ ပဓာနျဖစ္ပါသည္။ အခ်ိဳ ႔ေက်ာင္းတုိက္မွာ သာသနာ႔ေျမဟု သတ္မွတ္ၿပီးမွ ခုိင္သထက္ခုိင္၊ ျမဲသထက္ၿမဲရန္၊ အထူးသန္႔ရွင္းရန္ ယင္းသာသနာ႔ ေျမ
ထဲမွ သိမ္တစ္လုံးစာကုိ ဝိသုံဂါမ(သီးျခားရြာ) အျဖစ္ေလ်ွာက္ထား၍ ေပးျခင္းမွာလည္း မည္သူ႔ကုိမ်ွ မထိခုိက္ မနစ္နာေစျခင္းေႀကာင္႔ သိမ္မိန္႔ေပးႏူိင္သူ၊ သာသနာေတာ္ကုိ အထူးႀကည္ညိဳသူမ်ားက အလြယ္တကူ ခ်ေပးသင္႔ပါသည္။ သာသနာ သန္႔ရွင္းတည္တံ႔ ျပန္႔ပြားေရးကုိ အထူးေဆာင္ရြက္ ေပးလုိက္ျခင္းလည္း မည္ပါသည္။ အမိ္န္႔ခ်ေပးလုိက္ေသာ ဝိသုံဂါမ (သီးျခားရြာ) သည္ သိမ္သမုတ္
 ကံေအာင္ျမင္ရန္ ရာႏူန္းျပည္႔ရွိပါသည္။ ယင္းသုိ႔ သိမ္မိန္႔ေတာင္းခံ၍ အစုိးရမင္းတုိ႔မွဝိသုံဂါမ(သီးျခားရြာ) အျဖစ္ရရွိၿပီးေနာက္ သိမ္အျဖစ္ ၿမဲေနေစရန္ ကမၼဝါစာျဖင္႔ ရြတ္ဖတ္၍ သမုတ္ေသာ သိမ္သည္ “ဗဒၶသိမ္”ျဖစ္ပါသည္။

သိမ္သည္သာသနာေတာ္၏အသက္

ေအာင္ျမင္ေသာ သိမ္ျဖစ္ပါမွ ရဟန္းအစစ္မ်ား ေပၚေပါက္ၿပီး ဝိနည္းေလးစားေသာ ရဟန္းေတာ္မ်ား အတြက္ ဥပုသ္ကံ ပဝါရဏာကံ စေသာ ကံႀကီး ကံငယ္မ်ား ေဆာင္ရာတြင္ အထူးခ်မ္းသာမည္ ျဖစ္ပါသည္။ ေအာင္ျမင္ေသာ သိမ္၌ ရဟန္းခံျခင္း၊ ဥပုသ္ျပဳျခင္းျပဳသည္႔အခါ ယုံမွားသံသယ မျဖစ္ေစဘဲ ကုိယ္ေရာစိတ္ပါ ႏွစ္ျဖာသုခ ရရွိႀကမွာ အမွန္ျဖစ္ပါသည္။ မိမိတုိ႔ ရဟန္းေတာ္မ်ားအတြက္
သိမ္သည္ အသက္တမ်ွ အေရးႀကီးလွ၍ သာသနာေတာ္၏ အသက္ဟု ေခၚဆုိရမည္ ျဖစ္ပါသည္။

သိမ္ရွိမွ ရဟန္းျဖစ္မည္

ဝိနည္း စူဠဝါအ႒ကထာ၊ သံဃ ေဘဒကကၡႏၶက၌ ရဟန္းျဖစ္ရန္ အဂၤၤါ(၅)ခ်က္ရွိ ပါသည္။ထုိအခ်က္မ်ားမွာ
(၁)ဝတၳုဳသမၸတၱိ- ရဟန္းခံႏူိင္ေလာက္ေသာ လူပုဂၢဳိလ္ ဗ်တၱိ၊ ပဋိဗလႏွင္႔ ျပည္႔စုံျခင္း
(၂)ဉတၱိသမၸတၱိ-သုဏာတုေမ စသည္ျဖင္႔ ဉာတ္ထားမူႏွင္႔ ျပည္႔စုံျခင္း။
(၃)ပရိသာ သမၸတၱိ- ကာရက ရဟန္းသံဃာ အနည္းဆုံး (၄)ပါးႏွင္႔ျပည္႔စုံျခင္း။
(၄) ကမၼဝါစာ သမၸတၱိ- ကမၼဝါစာ (၃)ႀကိမ္ ရြတ္ဖတ္မူႏွင့္ ျပည္႔စုံျခင္း။
(၅) သီမာသမၸတၱိ- သိမ္ရွိမူ၏ ျပည္႔စုံျခင္းတုိ႔ ျဖစ္ပါသည္။
အထက္ပါ အခ်က္ငါးခ်က္တုိ႔တြင္ သိမ္တစ္ခုျဖစ္ဖုိ႔ အလြန္အေရးႀကီးသလုိ၊အလြန္တရာမွ
ခက္ခဲလွပါသည္။ သိမ္တစ္ခုျဖစ္ရန္သက္ဆုိင္ရာမွ ခြင္႔ျပဳမိန္႔ယူရျခင္၊ ခြင္႔ျပဳမိန္႔ရၿပီးပါက သံဃာေတာ္မ်ားစြာ ပင္႔ဖိတ္၍ အႀကိမ္ႀကိမ္အခါခါ သိမ္ႏူတ္ျခင္း၊ သိမ္သမုတ္ျခင္း
မ်ား ျပဳရျခင္း၊ သိမ္အေဆာက္အဦး ျဖစ္ရန္ နဝကမၼ ဝတၳဳေငြေႀကးမ်ား မတည္ စုေဆာင္းရျခင္း စေသာ ကိစၥမ်ားမွာ ခက္ခဲမည္မွာအမွန္ျဖစ္ပါသည္။

သိမ္ႏွင္႔ပတ္သက္ေသာအယူမွားမ်ား

အိမ္ျခံေျမေတြ လူေနအိမ္ေျခေတြ သိမ္ရိပ္ထိုးရင္ မေကာင္းဘူးဆိုတာ မဟုတ္ပါဘူး ခင္ဗ်ာ။ အခ်ဳိ႕ကလည္း သိမ္ထဲကို အမ်ဳိးသမီးမဝင္ရဆိုၿပီး အယူသီးတာေတြ ရိွပါတယ္။ အမွန္ေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ သိမ္ထဲကို အမ်ဳိးသမီးေရာ အမ်ဳိးသား လူဝတ္ပုဂၢိဳလ္ေတြ ဝင္လို႔ မသင့္ေတာ္တဲ့အခ်ိန္တစ္ခုေတာ့
ရိွပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့ ရဟန္းေတြ ကံႀကီးကံငယ္လို႔ေခၚတဲ့ ဥပုသ္ျပဳျခင္း၊ ရဟန္းအျဖစ္သို႔ တက္ေရာက္ျခင္း အခ်ိန္ေတြမွာ ဝင္လို႔ မသင့္ေတာ္ပါဘူး။
သိမ္ရိပ္ထိုးလို႔ လူမေနေကာင္းဘူး ဆိုတာကို ထင္ရွားေအာင္ ဥပမာျပရရင္…ဗုဒၶဘုရားရွင္ လက္ထက္က ရာဇၿဂိဳဟ္ၿမိဳ႕ႀကီးတစ္ၿမိဳ႕လံုးကို သိမ္ေျမေနရာအျဖစ္ သတ္မွတ္ဖူးတဲ့ သာဓက ရိွပါတယ္။ ဆိုေတာ့… ရာဇၿဂိဳဟ္ တစ္ၿမိဳ႕လံုးဟာ သိမ္ႀကီးတစ္ခု ျဖစ္ေနပါတယ္။
ၿမိဳ႕ထဲမွာပဲ လူေတြေနထိုင္ၾက၊ အိမ္ေထာင္သားေမြးျပဳၾက၊ အညစ္အေၾကးစြန္႔ၾကတာေတြ ရိွပါတယ္။
သို႔ေသာ္… ဘာအျပစ္မွ သက္ေရာက္ျခင္းမရိွပါဘူး။ သိမ္နယ္ေျမထဲမွာ ေနထိုင္ရတဲ့အတြက္ အႏၲရာယ္ေတာင္ ကင္းႏိုင္ပါေသးတယ္။

အမွန္ေတာ့ သိမ္= သီမ(ပါဠိ) သိမ္ဆိုတာ နယ္နိမိတ္သတ္မွတ္ျခင္းဆိုတဲ့ အဓိပၸာယ္ပါ။ ဘယ္လို နယ္နိမိတ္လည္းဆိုေတာ့ သာသန နယ္ေျမအျဖစ္ အခိုင္အမာ သတ္မွတ္ျခင္း တစ္ခုလို႔ ယူရင္ ရႏိုင္ပါေၾကာင္း…။

ကိုးကား

အရွင္ဇနကာဘိ၀ံသ၏ အနာဂါတ္သာသနာေရးစာအုပ္
ဦးဇင္းေလး -http://uzinlay.blogspot.com/
Comments