မန္းဝင္းေမာင္

မန္းဝင္းေမာင္(၁၉၁၆-၁၉၈၉)

မန္းဝင္းေမာင္(၁၉၁၆-၁၉၈၉)

ဦးဝင္းေမာင္ (ခ) မန္းဝင္းေမာင္သည္ ျပည္ေထာင္စုျမန္မာနိုင္ငံ၏ တတိယေျမာက္သမၼတျဖစ္သည္။ ၁၉၅၇-ခုႏွစ္၊ မတ္လ ၁၃-ရက္ မွ ၁၉၆၂-ခုႏွစ္၊ မတ္လ ၂-ရက္ထိ သမၼတတာ၀န္ ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။

ဘ၀ေနာက္ပိုင္းအခ်ိန္မ်ားတြင္ ေတြ႕ျမင္ရသည့္ သမၼတေဟာင္း မန္း၀င္းေမာင္
ထိုင္းဘုရင္ ဘူမိေဘာအဒူလ်ာဒက္ခ်္ႏွင့္ အတူေတြ႕ရသည့္ မန္း၀င္းေမာင္

၁၉၁၆ ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလ ၁၇ ရက္ တနလၤာေန႔တြင္ ပုသိမ္ခ႐ိုင္ က်ံဳေပ်ာ္ၿမိဳ႕နယ္ လွည္းဆိပ္႐ြာ၌ ဖြားျမင္သည္။ အဖ ဦးေ႐ႊရင္၊ အမိ ေဒၚသာယာ ျဖစ္သည္။ ဖခင္မွာ ပညာအုပ္ ျဖစ္သည္။ ကရင္ တိုင္းရင္းသား ျဖစ္၍ မန္းဝင္းေမာင္ဟု လူသိမ်ားသည္။


ပုသိမ္ၿမိဳ႕ မြန္ ကရင္ အထက္တန္းေက်ာင္း၊ ဂ်င္ဆင္ ေကာလိပ္တို႔တြင္ ပညာသင္ခဲ့သည္။ ၁၉၃၃ ခုႏွစ္တြင္ ဆယ္တန္းေအာင္သည္။ ၁၉၃၇ ခုႏွစ္တြင္ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္မွ ဘီေအဘြဲ႕ ရသည္။


၁၉၃၇-၄ဝ တြင္ သန္လ်င္ ဘီအိုစီ စာရင္းဌာန ကုမၸဏီဝန္ထမ္း၊ အတြင္းဝန္႐ံုး အစိုးရဝန္ထမ္း အျဖစ္ ေဆာင္႐ြက္သည္။ ၁၉၄၁ ခုႏွစ္တြင္ ေမၿမိဳ႕ ဗိုလ္သင္တန္း တက္၍ ၁၉၄၁-၄၂ တြင္ အရာခံဗိုလ္ အျဖစ္ စစ္ဘက္၌ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္သည္။ ၁၉၄၂ ခုႏွစ္တြင္ အဂၤလိပ္ စစ္တပ္မ်ား အိႏၵိယသို႔ ေအာင္ျမင္စြာ ဆုတ္ခြာရာ၌ အိႏိၵယသို႔ မလိုက္ဘဲ ျမန္မာျပည္၌ ေနခဲ့သည္။ ဂ်ပန္ ေတာ္လွန္ေရးတြင္ ပါဝင္ခဲ့သည္။ ဖက္ဆစ္ ေတာ္လွန္ေရး အတြက္ ၁၉၄၄ ခုႏွစ္၊ ဒီဇင္ဘာလတြင္ အိႏၵိယသို႔ ေစလႊတ္ျခင္း ခံရသည္။ အိႏိၵယသို႔ ပထမဆံုး ထြက္ခြာေသာ အဖြဲ႕၌ ဒုတိယေခါင္းေဆာင္ အျဖစ္ တာဝန္ ေပးခံရသည္။ ကာလကတၲားႏွင့္ သီဟိုဠ္ တို႔တြင္ စစ္ပညာ သင္တန္းမ်ား တက္ေရာက္ခဲ့သည္။


၁၉၄၅ ခုႏွစ္၊ မတ္လ ၃ဝ ရက္ ညပိုင္းတြင္ ေတာင္ငူခ႐ိုင္ ျဖဴးၿမိဳ႕နယ္ ႀကိဳ႕ပင္သာ႐ြာ အနီး၌ ေလထီးျဖင့္ ခုန္ဆင္းခဲ့သည္။ ေျမျပင္အေရာက္ အက်မေတာ္၍ ေပါက္က်ိဳးခဲ့သည္။ ဒဏ္ရာရသည့္ၾကားမွပင္ ဖက္ဆစ္ ေတာ္လွန္ေရး အတြက္ ကရင္ တိုင္းရင္းသားမ်ားကို ေအာင္ျမင္စြာ စည္း႐ံုး လႈံ႔ေဆာ္ႏိုင္ခဲ့သည္။ ၂ လၾကာၿပီးေနာက္ ေဆးကုသရန္ ကာလကတၲားသို႔ ေလယာဥ္ျဖင့္ ျပန္ပို႔ခံရသည္။


၁၉၄၅ ခုႏွစ္၊ ေအာက္တိုဘာလတြင္ ဦးသိန္းေဖ (ျမင့္) ႏွင့္အတူ အိႏၵိယမွ ျပန္ေရာက္သည္။ လြတ္လပ္ေရး ႀကိဳးပမ္းမႈတြင္ ဆက္လက္ပါဝင္၍ ကရင္ ဗမာ ခ်စ္ၾကည္ေရးကို အားသြန္ခြန္စိုက္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့သည္။ ၁၉၄၅ ခုႏွစ္တြင္ ကရင္လူငယ္မ်ား အစည္းအ႐ံုး ဒုတိယဥကၠ႒ အျဖစ္ ေဆာင္႐ြက္ခဲ့သည္။ ဥကၠ႒မွာ မန္းဘခိုင္ ျဖစ္သည္။ ကရင္လူငယ္ အစည္းအ႐ံုးက ထုတ္ေဝသည့္ တိုင္းရင္းသား ဂ်ာနယ္၏ အယ္ဒီတာ အျဖစ္ တာဝန္ယူခဲ့သည္။ ၁၉၅၁ ခုႏွစ္တြင္ ျပည္ေထာင္စု ကရင္အမ်ိဳးသား အဖြဲ႕ ဥကၠ႒ ျဖစ္လာသည္။


၁၉၄၇ ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလ ၁၁ ရက္တြင္ ပုသိမ္ေျမာက္ပိုင္းမွ တိုင္းျပဳျပည္ျပဳ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ အျဖစ္ ေ႐ြးခ်ယ္ တင္ေျမႇာက္ခံရသည္။ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္၊ ေမလတြင္ အေျခခံဥပေဒ ေရးဆြဲေရး ေကာ္မတီ အဖြဲ႕ဝင္၊ လမ္းၫႊန္ေကာ္မတီ အဖြဲ႕ဝင္ အျဖစ္ ပါဝင္ခဲ့သည္။ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္၊ ဇူလိုင္လ ၂၂ ရက္တြင္ သခင္ႏု ဦးေဆာင္ေသာ အစိုးရ အဖြဲ႕၌ ဓာတ္သတၲဳဌာန ဝန္ႀကီး၊ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္၊ ဇန္နဝါရီလ ၄ ရက္ လြတ္လပ္ေသာ ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏိုင္ငံ အစိုးရ အဖြဲ႕၌ အေဆာက္အဦ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရးႏွင့္ အလုပ္သမားဌာန ဝန္ႀကီး အျဖစ္ ေဆာင္႐ြက္သည္။ ၁၉၅၁ ခုႏွစ္၊ ဒီဇင္ဘာလ ၂၂ ရက္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ မအူပင္ေတာင္ပိုင္းမွ တိုင္းျပဳျပည္ျပဳ လႊတ္ေတာ္ ကရင္အမတ္ အျဖစ္ ေ႐ြးခ်ယ္ခံရသည္။ ၁၉၅၂ ခုႏွစ္၊ မတ္လ ၆ ရက္တြင္ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးႏွင့္ ဆက္သြယ္ေရး ဝန္ႀကီး အျဖစ္ တာဝန္ယူခဲ့သည္။ ၁၉၅၆ ခုႏွစ္၊ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ၌ မအူပင္ေတာင္ပိုင္းမွ တိုင္းျပဳျပည္ျပဳ လႊတ္ေတာ္ ကရင္အမတ္ အျဖစ္ ဆက္လက္ ေ႐ြးခ်ယ္ခံရသည္။ ၁၉၅၆ ခုႏွစ္၊ ဇြန္လ ၁၂ ရက္တြင္ ျပည္တြင္း ေရေၾကာင္းႏွင့္ ပင္လယ္ဆိပ္ကမ္း ဆိုင္ရာ ဝန္ႀကီး၊ ၁၉၅၇ ခုႏွစ္၊ မတ္လ ၁၃ ရက္တြင္ ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္၏ ဒုတိယေျမာက္ ေ႐ြးခ်ယ္ခံရေသာ သမၼတႀကီး ျဖစ္လာသည္။


၁၉၆၂ ခုႏွစ္၊ မတ္လ ၂ ရက္တြင္ ေတာ္လွန္ေရး ေကာင္စီ၏ ထိန္းသိမ္းျခင္းခံရသည္။ ၁၉၆၇ ခုႏွစ္တြင္ ျပန္လည္ လြတ္ေျမာက္ခဲ့သည္။ ၁၉၆၈ ခုႏွစ္၊ ႏိုဝင္ဘာလတြင္ ေတာ္လွန္ေရး ေကာင္စီက ဖိတ္ၾကားေသာ ျပည္တြင္း အၾကံေပး အဖြဲ႕ဝင္ ၃၃ ဦးတြင္ ပါဝင္သည္။ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္မွ ၁၉၈၉ ခုႏွစ္တိုင္ ဒီမိုကေရစီႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး အဖြဲ႕ ဥကၠ႒ အျဖစ္ ေဆာင္႐ြက္ခဲ့သည္။


၁၉၅၇ ခုႏွစ္တြင္ ႏိုင္ငံေတာ္က အဂၢမဟာသေရစည္သူ၊ အဂၢမဟာသီရီ သုဓမၼဘြဲ႕မ်ား ခ်ီးျမႇင့္ခဲ့သည္။ လြတ္လပ္ေရး ေမာ္ကြန္းဝင္ (ဒုတိယအဆင့္)၊ ႏိုင္ငံ့ဂုဏ္ရည္ (ပထမအဆင့္) ဘြဲ႕တံဆိပ္မ်ား ရခဲ့သည္။ ၁၉၅၉ ခုႏွစ္၊ မတ္လ ၂ ရက္ေန႔တြင္ ယိုးဒယားဘုရင္၏ ဂုဏ္ထူးေဆာင္ ဘြဲ႕တံဆိပ္၊ ၁၉၆ဝ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ေတာ္လွန္ေရးၾကယ္တံဆိပ္ (ဒုတိယအဆင့္) ရခဲ့သည္။

၁၉၄၂ ခုႏွစ္တြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေန ဦးစံလွ၊ ေဒၚေဒြးတို႔၏ သမီး မျမေမႏွင့္ လက္ထပ္ခဲ့ၿပီး သားေလးေယာက္ႏွင့္ သမီးႏွစ္ေယာက္ ထြန္းကားခဲ့သည္။ ၉ ရက္ ၉ လ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္တြင္ ဦးႏုပါဝင္ေသာ စင္ၿပိဳင္အစိုးရဖြဲ႕စည္းရာတြင္ သမၼတအျဖစ္ စာရင္း၌ ပါရွိခဲ့သည္။

သမၼတေဟာင္း မန္းဝင္းေမာင္သည္ ၁၉၈၉ ခုႏွစ္၊ ဇူလိုင္လ ၄ ရက္တြင္ ကြယ္လြန္ခဲ့သည္။ ကြယ္လြန္ခ်ိန္၌ ပံုမႏွိပ္ရေသးသည့္ 'ေဌးဝင္းေမာင္ ေျပာေသာ ေလထီးသမၼတ' ဟု အမည္ေပးထားေသာ ကိုယ္ေရးမွတ္တမ္း လက္ေရးမူ က်န္ရစ္သည္။

Comments