ဦးဘဦး


ႏုိင္ငံေတာ္ သမၼတႀကီး ေဒါက္တာ ဦးဘဦး

ဦးဘဦးသည္ ျပည္ေထာင္စုျမန္မာနိုင္ငံေတာ္၏ ဒုတိယေျမာက္ သမၼတျဖစ္သည္။ ၁၉၅၂ ခုႏွစ္မွာ ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏုိင္ငံေတာ္၏ သမၼတကုိ ဗမာတုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးထဲကေန ေ႐ြးခ်ယ္ဖုိ႕ အလွည့္က်ခဲ့ပါသည္။ ထိုအခါ ေဒါက္တာဘဦးသည္ ပါလီမန္ ဒီမိုကေရစီေခတ္ အတြင္း လႊတ္ေတာ္မွ ဂုဏ္ထူးေဆာင္သမၼတအျဖစ္ ေရြးေကာက္တင္ေျမွာက္ခံရျခင္းျဖစ္သည္။ ၁၉၅၂-ခုႏွစ္ မတ္လ ၁၆-ရက္ မွ ၁၉၅၇-ခုႏွစ္၊ မတ္လ ၁၃-ရက္ အထိ သမၼတတာ၀န္ ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။

၁၉၅၅ ခုႏွစ္၊ မတ္လ အတြင္းက ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ လာေရာက္ လာပတ္ေသာ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီး ဂြ်န္ေဖာ္စတာ ဒါးလက္စ္ (John Foster Dulles, ယာ) ႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ သမၼတႀကီး ဦးဘဦး (ဝဲ) တုိ႔ကို အတူတကြ ေတြ႕ျမင္ရစဥ္။ (ဓာတ္ပံု - source:life)

ငယ္ဘ၀

သမၼတႀကီး ေဒါက္တာ ဦးဘဦးသည္ ခရစ္ ၁၈၈၇ ခုႏွစ္၊ ေမလ ၂၆ ရက္ေန႔တြင္ ပုသိမ္ၿမိဳ ့၌ ဖြားျမင္သည္။ အဘမွာ အေရးပိုင္ ဦးဘိုးလွ (စီ-အိုင္-အီး၊ ေက-အက္ဖ္၊ အမ္-ေအ၊ တီ-အမ္) ျဖစ္ၿပီး မိခင္မွာ ေဒၚၫြန္႔ ျဖစ္သည္။ ေဒါက္တာ ဦးဘဦးသည္ သားအႀကီးဆံုး ျဖစ္သည္။

ေမာင္ဘဦးသည္ ငယ္စဥ္က ပုသိမ္ၿမိဳ ့မူလတန္းေက်ာင္းတြင္ လည္းေကာင္း၊ မအူပင္ၿမိဳ ့ အစိုးရ အလယ္တန္းေက်ာင္းတြင္ လည္းေကာင္း ေနခဲ့ၿပီး ယင္းမွတဆင့္ ပုသိမ္ၿမိဳ႕ အစိုးရ အထက္တန္းေက်ာင္း၊ ရန္ကုန္ၿမိဳ ့အစိုးရ အထက္တန္း ေက်ာင္းမ်ားတြင္ အဆင့္ဆင့္ ပညာ သင္ၾကားခဲ့သည္။ ထိုေနာက္ ရန္ကုန္ ေကာလိပ္သို႔ တက္ေရာက္၍ တကၠသုိလ္ ပညာမ်ားကို သင္ယူခဲ့သည္။ ၁၉ဝ၇ ခုႏွစ္တြင္ အဂၤလန္ျပည္ ကိန္းဗရစ္ တကၠသိုလ္သို႔ သြားေရာက္ကာ ပညာ သင္ယူခဲ့သည္။ ၁၉၁၃ ခုႏွစ္တြင္ ကိန္းဗရစ္ တကၠသိုလ္မွ မဟာဝိဇၨၨာဘြဲ႕ကို ရရွိခဲ့ၿပီး ၁၉၁၃ ခုႏွစ္တြင္ ဝတ္လံု စာေမးပြဲကို ေအာင္ျမင္ခဲ့သည္။

ေဒါက္တာ ဦးဘဦးသည္ ၁၉၂၂ ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလတြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ ့၌ အစိုးရ အမႈလိုက္ ေရွ႕ေန အျဖစ္ ဝင္ေရာက္ ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။ ထိုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလတြင္ ဖ်ာပံုခ႐ုိင္ (ယခု - ဧရာဝတီတိုင္း) စက္ရွင္ တရားသူႀကီး အျဖစ္ ေဆာင္႐ြက္ခဲ့ၿပီး ထိုမွတဆင့္ ေတာင္ငူ၊ မအူပင္၊ မေကြး၊ ေျမာင္းျမ ခ႐ိုင္မ်ားတြင္ ခ႐ိုင္ စက္ရွင္ တရားသူႀကီး အျဖစ္ ေဆာင္႐ြက္ခဲ့သည္။

ယင္းေနာက္ ၁၉၃ဝ ျပည့္ႏွစ္၊ ေဖေဖာ္ဝါရီလတြင္ တရားလႊတ္ေတာ္၊ တရားဝန္ႀကီး အျဖစ္ ခန္႔အပ္ျခင္း ခံရသည္။ ထိုႏွစ္ စက္တင္ဘာလတြင္ ရန္ကုန္ခ႐ုိင္ စက္ရွင္ တရားသူႀကီး အျဖစ္ လည္းေကာင္း၊ ႏုိဝင္ဘာလတြင္ အင္းစိန္ခ႐ုိင္ စက္ရွင္ တရားသူႀကီး အျဖစ္ လည္းေကာင္း၊ ခန္႔အပ္ျခင္း ခံရသည္။ ထိုႏွစ္မ်ားသည္ ေတာင္သူ လယ္သမား အေရးအခင္းမ်ားႏွင့္ ဂဠဳန္ဆရာစံံႏွင့္ ေတာ္လွန္ေရးသမားမ်ား ထြက္ေသာ ႏွစ္မ်ား ျဖစ္ၾကသည္။ မ်ဳိးခ်စ္လယ္သမားေခါင္းေဆာင္ႀကီး ဆရာစံကုိႀကိဳးေပး သတ္ျဖတ္ဖုိ႕ အမိန္ခ်ခဲ့တဲ့ တရားသူးႀကီးမွာ ဦးဘဦး ျဖစ္သည္။

၁၉၃၁ ခုႏွစ္တြင္ အထူးခံု႐ုံး အဖြဲ႕ဝင္ အျဖစ္ ခန္႔အပ္ျခင္း ခံရၿပီး၊ ၁၉၃၂ ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလ အထိ၊ အင္းစိန္၊ ျပည္၊ သရက္ ခ႐ုိင္မ်ား၏ စက္ရွင္ တရားသူႀကီးႏွင့္ အထူး တရားသူႀကီး အျဖစ္ ခန္႔အပ္ျခင္း ခံရျပန္သည္။ ၁၉၃၂ ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလတြင္ တရားလႊတ္ေတာ္ တရားဝန္ႀကီး အျဖစ္ အၿမဲတမ္း တိုးျမႇင့္ ခန္႔ထားျခင္း ခံရသည္။ ယင္းရာထူးသည္ ဒုတိယ ကမာၻစစ္ ျဖစ္သည္အထိ ျဖစ္သည္။

ေဒါက္တာ ဦးဘဦးသည္ တရားဝန္ႀကီး အျဖစ္ ေဆာင္႐ြက္ေနစဥ္ ၁၉၃၇ ခုႏွစ္တြင္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ဆိုင္ရာ အထူးခံု႐ုံး ဥကၠ႒ အျဖစ္ ေဆာင္႐ြက္ခဲ့သည္။ ယင္းေနာက္ ၁၃ဝဝ ျပည့္ႏွစ္ေလာက္ ေရာက္ေသာအခါ ေက်ာင္းသား အေရးေတာ္ပံု စံုစမ္းေရး ခံု႐ုံး ဥကၠ႒ အျဖစ္လည္း ဆက္လက္ ေဆာင္႐ြက္ခဲ့ရသည္။ အဓိပတိ ေဒါက္တာဘေမာ္ အစိုးရ ဂ်ပန္ေခတ္တြင္ တရား လႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္ တရားဝန္ႀကီး အျဖစ္ ထမ္းေဆာင္ ခဲ့ရသည္။

စစ္ၿပီးေသာ အခါမွ စ၍ လြတ္လပ္ေရး မရမီ စပ္ၾကား ၁၉၄၈ ခုႏွစ္၊ ဇန္နဝါရီလ ၃ ရက္ေန႔ အထိ လက္ရွိ တရားလႊတ္ေတာ္ တရားဝန္ႀကီး အျဖစ္ ဆက္လက္ တာဝန္ယူ ေဆာင္႐ြက္ ခဲ့ရသည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံ လႊတ္လပ္ေရး မရမီကေလးတြင္ ၿဗိတိသွ် အစိုးရတို႔က 'ဆာ' ဘြဲ႕ျဖင့္ သူေကာင္းျပဳျခင္း ခံရသည္။ အာရွ အေရွ႕ေတာင္ပိုင္း ဆိုင္ရာ မဟာမိတ္ တပ္ဖြဲ႕ ေသနာပတိ ေလာ့ေမာင့္ဘက္တန္ ျမန္ႏုိင္ငံသို႔ လာေရာက္ေသာ အခါ ေဒါက္တာ ဆာဘဦးသည္ အိုရီယင့္ ကလပ္ ဥကၠ႒ အျဖစ္ ဧည့္ခံခဲ့သည္။ အလႅာပသလႅာပ စကားေျပာဆိုရင္း ျမန္မာႏုိင္ငံအား ကိုယ္ပိုင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ေပးရန္ စကား ဆိုခဲ့ဖူးသည္ဟု သိရသည္။ ျပည္ေထာင္စု ဖြဲ႕စည္း အုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံ ဥပေဒ ေရးဆြဲရာ၌လည္း ေဒါက္တာ ဆာဘဦးသည္ အေရးပါေသာ ေနရာမွ ထိေရာက္စြာ ပါဝင္ ေဆာင္႐ြက္ခဲ့သည္။

၁၉၄၈ ခုႏွစ္၊ ဇန္နဝါရီလ ၄ ရက္ေန႔တြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံ လြတ္လပ္ေရး ရရွိေသာ အခါ ေဒါက္တာ ဆာဘဦးကိုပင္ တရား လႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္၊ တရားဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ အျဖစ္ တင္ေျမႇာက္ ၾကျပန္သည္။ ယင္းသို႔ ေဆာင္႐ြက္ေနစဥ္ ေဒသဆိုင္ရာ အုပ္ခ်ဳပ္မႈ စံုစမ္းေရး ေကာ္မတီႏွင့္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ႀကီးၾကပ္ေရး ေကာ္မရွင္တို႔တြင္ ဥကၠ႒ အျဖစ္ ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။ ၁၉၅၂ ခုႏွစ္၊ မတ္လ ၁၃ ရက္ေန႔တြင္ ယာယီသမၼတ စပ္ေ႐ႊသိုက္ သက္တမ္း ကုန္ဆံုးသြားေသာ အခါ ဖြဲ႕စည္း အုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံ ဥပေဒ အရ ေဒါက္တာ ဆာဘဦးအား လြတ္လပ္ေသာ ျမန္မာႏုိင္ငံေတာ္ သမၼတႀကီး အျဖစ္ လႊတ္ေတာ္ႏွစ္ရပ္ ေပါင္းကာ တညီးတၫြတ္တည္း တင္ေျမႇာက္ျခင္း ခံရသည္။

ႏုိင္ငံေတာ္ အစိုးရက ေဒါက္တာ ဆာဘဦးအား အဂၢမဟာသေရ စည္သူဘြဲ႕ႏွင့္ အဂၢမဟာသီရိ သုဓမၼဘြဲ႕မ်ားကို ခ်ီးျမႇင့္ ခံရျပန္သည္။ ယင္းအျပင္ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္က ဥပေဒ ပါရဂူ (ေဒါက္တာ) ဘြဲ႕ကို ခ်ီးျမႇင့္ျခင္း ခံရျပန္သည္။ ေဒါက္တာ ဆာဘဦးသည္ သမၼတ အျဖစ္ တင္ေျမႇာက္ျခင္း ခံရသည့္ ေန႔မွစ၍ ၿဗိတိသွ် အစိုးရက ေပးေသာ ဆာဘြဲ႕ကို စြန္႔လႊတ္ခဲ့သည္။ ၁၉၅၇ ခုႏွစ္၊ သမၼတရာထူး သက္တမ္း ကုန္ဆံုးေသာ အခါ အျငိမ္းစား ယူခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ၁၉၆ဝ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ႏုိင္ငံေတာ္ အစိုးရ အၾကံေပး အဖြဲ ့ ဥကၠ႒ အျဖစ္ ေဆာင္႐ြက္ ခဲ့ရျပန္သည္။

သမၼတေဟာင္း ေဒါက္တာ ဦးဘဦးသည္ လူမႈ ဝန္ထမ္း လုပ္ငန္းမ်ား ျဖစ္ေသာ ၾကက္ေျခနီ အသင္း၊ ျပည္သူ႔ သူနာျပဳ အဖြဲ႕၊ တကၠသိုလ္ ရန္ပံုေငြ အဖြဲ႕၊ ပန္းဥယ်ာဥ္ အသင္း စသည္တို႔တြင္ ဥကၠ႒ အျဖစ္ ေဆာင္႐ြက္ခဲ့ရေသာ ပုဂၢိဳလ္ထူး ျဖစ္သည္။ ၁၉၅၇ ခုႏွစ္တြင္ 'ကၽြႏု္၏ ျမန္မာႏုိင္ငံ' ေခၚ ကိုယ္ေရး အတၲဳပၸတၲိ စာအုပ္ကို အဂၤလိပ္ဘာသာျဖင့္ ေရးသား ထုတ္ေဝခဲ့သည္။

၁၉၁၃ ခုႏွစ္တြင္ ေဒါက္တာ ဦးဘဦးသည္ ခ႐ိုင္ တရားသူႀကီးေဟာင္း ဦးေအာင္ဇံ၏ သမီး ေဒၚေဒၚၿငိမ္းႏွင့္ လက္ထပ္ခဲ့ရာ သားႏွစ္ေယာက္ ထြန္းကားခဲ့သည္။ ေဒၚေဒၚၿငိမ္းသည္ ၁၉၂၂ ခုႏွစ္တြင္ ကြယ္လြန္ သြားခဲ့ရသည္။ ေဒၚေဒၚျငိမ္း ကြယ္လြန္ သြားၿပီးေနာက္ ေဒါက္တာ ဦးဘဦးသည္ ၁၉၂၃ ခုႏွစ္တြင္ ရိကၡာေတာ္ရ အေရးပိုင္ ဦဆိုးေဖ၏ သမီး ေဒၚေဒၚေအးႏွင့္ လက္ဆက္ခဲ့ရာ သမီး ၃ ေယာက္ႏွင့္ သား ၂ ေယာက္ ရရွိခဲ့သည္။ ေဒၚေဒၚေအးသည္ ၁၉၄၁ ခုႏွစ္တြင္ ကြယ္လြန္ သြားျပန္သည္။

ဘ၀နိဂံုး

သမၼတေဟာင္း ေဒါက္တာဦးဘဦးသည္ ေတာ္လွန္ေရး ေကာင္စီ အစိုးရ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး လႊဲေျပာင္းယူၿပီး ၁၉၆၃ ခုႏွစ္၊ ႏုိဝင္ဘာလ ၉ ရက္ေန႔၊ အသက္ ၇၆ ႏွစ္ အ႐ြယ္တြင္ လူႀကီးေရာဂါျဖင့္ အမွတ္(၅၄) ေရႊေတာင္ၾကားရိပ္သာ၊ ဗဟန္းၿမိဳ႕နယ္၊ ရန္ကုန္၌ ကြယ္လြန္ အနိစၥ ေရာက္သြားခဲ့ေလသည္။ ကြယ္လြန္ခ်ိန္တြင္ သမီး ၃ ေယာက္ႏွင့္ သား ၂ ေယာက္ က်န္ရစ္ခဲ့သည္။

ကိုးကား

  1. ေ႐ႊဥၾသရဲ႕ 'တခ်ိန္က ထင္ရွားခဲ့ေသာ ပုဂၢိဳလ္ႀကီးမ်ား' စာအုပ္ ၂ဝဝ၂ ခုႏွစ္၊ ဒီဇင္ဘာလ(တတိယ အႀကိမ္)စပယ္ဦး စာေပ
Comments