ဦးသုခ


ဦးသုခ

ဦးသုခ (၁၉၁၀-၂၀၀၅)

ဦးသုခသည္ စာေရးဆရာ၊ အကယ္ဒမီ ၆ ဆုရ ရုပ္ရွင္ ဒါရုိက္တာ၊ အဆုိေတာ္၊ ေတးေရးဆရာ၊ ဘာသာေရးေဟာေျပာသူ၊ ျမန္မာျပည္တြင္ အေမေန႔က်င္းပရန္ ေဆာ္ၾသခဲ့သူျဖစ္သည္။ စြယ္စံုရ ထူးခၽြန္သည့္ ပါရမီရွင္ႀကီး တစ္ဦးျဖစ္သည္။

ငယ္ဘ၀

၁၉၁၀ျပည့္ႏွစ္၊ ဇန္န၀ါရီလ(၁၄)ရက္၊ (၁၂၇၁-ခု၊တပုိ႕တြဲလဆန္း(၅)ရက္၊ေသာၾကာေန႕)တြင္ က်ဳိက္လတ္ အပုိင္၊ စာျဖဴစုေက်းရြာသူၾကီး ဦးစံခုိင္၊ ေဒၚမွ်င္တုိ႕မွ ဖြားျမင္သည္။ သာသမီး(၄)ေယာက္အနက္ အၾကီးဆုံးျဖစ္ သည္။ ငယ္မည္မွာ ေမာင္သိန္းေမာင္ ျဖစ္သည္။

ပညာေရး

၁၉၂၆ - က်ဳိက္လတ္ျမဳိ႕၊ အမ်ဳိးသားေက်ာင္းမွ အလယ္တန္း ေအာင္ျမင္ခဲ့သည္။

၁၉၂၇ - ဖ်ာပုံအမ်ဳိးသားေက်ာင္းသုိ႕ ေျပာင္းေရႊ႕ကာ အထက္တန္းပညာသင္ယူသည္။ အလယ္တန္းမွစ၍ ကဗ်ာ၊ ရတုမ်ားေရးသားစပ္ဆုိလာခဲ႕ရာ အထက္တန္းေက်ာင္းသားျဖစ္လာေသာအခါ ၀တၳဳေရးရန္ စိတ္သန္လာသည္။ ၉-တန္းအေရာက္တြင္ ေက်ာင္းမွထြက္ကာ ဖခင္ဦးစံခုိင္၊ ရန္ကုန္တြင္တည္ေထာင္ေသာ 'အာဇာနည္ဂ်ာ နယ္' တိုက္တြင္လုပ္ရန္ ရန္ကုန္သုိ႔ထြက္ခြာခဲ႕သည္။ ဂ်ာနယ္ပိတ္လုိက္ရသျဖင႕္ က်ဳိက္လတ္ျပန္ခဲ့သည္။ က်ဳိက္လတ္ျပန္ ေရာက္ေသာအခါ က်ဳိက္လတ္ဆရာၾကီးဦးဘမူ၏ အမ်ဳိးသားေက်ာင္းတြင္ ျမန္မာစာျပဆရာအျဖစ္ေဆာင္ရြက္ရင္း အမ်ဳိးသားေအာင္ပြဲေန႕မ်ားတြင္ က်င္းပသည့္ ပေဒသာကပြဲမ်ားအတြက္ ဇာတ္လမ္းေရးေပး၊ ကုိယ္တုိင္လည္းပါ၀င္ ကျပ၊ ဒါရုိက္တာလည္းလုပ္ခဲ့သည္။

၁၉၂၉ - စိန္သိန္းတန္အမည္ျဖင႕္ စံပယ္ပြင့္ ၀တၳဳေရး၊ က၀ိမ်က္မွန္မဂၢဇင္းတြင္ ေဖၚျပခံရသည္။ စာမူခေငြ (၁၀ိ/-)ႏွင့္ မဂၢဇင္း(၆)လဆုရရွိခဲ့သည္။

၁၉၃၀ - ျပည့္ႏွစ္တြင္ ရႊင္ေပ်ာ္ေပ်ာ္တုိက္၀တၳဳျပဳိင္ပြဲ၌ ေမာင္သိန္းေမာင္အမည္ျဖင့္ မိန္းမသား ၀တၳဳေရြးခ်ယ္ ခံရသည္။

၁၉၃၂ - အသက္(၂၃)ႏွစ္အရြယ္တြင္ ဖတ္ခဲ႕မွတ္ခဲ႕ေသာ ေလာကီေလာကုတၱရာဆုိင္ရာ မွတ္စုမ်ားကုိ စတင္စု ေဆာင္းေရးသား(ေနာင္တြင္ သုခမွတ္စု စာအုပ္ထြက္ခဲ႕)သည္။

၁၉၃၄ - ရႊင္ေပ်ာ္ေပ်ာ္တုိက္ႏွင႕္ လုိက္ဖက္ေအာင္သုခအမည္ခံယူ။ သုခအမည္ခံယူျပီးေနာက္တြင္ ၀တၳဳ အဆုံး၌ သုခိအတၱာနံပရိဟရႏၱဳ ဆုေတာင္းကုိထည႕္ေလ႕ရိွ။ ရႊင္ေပ်ာ္ေပ်ာ္တုိက္အတြက္ လုံးခ်င္း၀တၳဳငယ္မ်ား ေရး သားခဲ႕။ မုိက္မိတယ္ လုံးခ်င္းထြက္ရွိသည္။

႐ုပ္ရွင္ေလာကသို႔ ဝင္ေရာက္ျခင္း

၁၉၃၈ - ခ်စ္အမွ် ရုပ္ရွင္ဇာတ္ညႊန္းကုိ ေရးသား၍ ရုပ္ရွင္ေလာကသုိ႕ ၀င္ေရာက္ခဲ႕။

၁၉၄၂ - ဂ်ပန္ေခတ္တြင္ ျပဇာတ္မ်ားကုိ ေရးသားတင္ဆက္ခဲ႕။ ကန္ေတာ္မိတ္ရုံတြင္ ဂုဏ္။ ဂ်ဳိတီရုံတြင္ ေမတၱာႏွင႕္သစၥာ ျမဳိင္ရုံတြင္ ေၾသာ္မိန္းမ - ေၾသာ္ေယာက်ၤား မိန္းမနဲ႕ေယာက်ၤား ေၾသာ္ --- ေလာက ျပဇာတ္ မ်ားတင္ဆက္ခဲ႕။ စာေရးဆရာအသင္း ရံပုံေငြအတြက္ ၀ိဇယ 'ေပၚဦး' ျပဇာတ္မ်ားတြင္ ဒါရုိက္တာလုပ္၊ ကုိယ္ တုိင္ပါ၀င္ကျပခဲ႕။ ေမာင္ေဖငယ္ ျပဇာတ္အထူးလူၾကဳိက္မ်ားခဲ႕။ ေနာက္ပုိင္း ကာေဌးရုံးတြင္ ခ်စ္ေတာ႕ခ်စ္တယ္၊ ၀သုန္ဤေျမ၊ ၀င္း၀င္းရုံတြင္ ကုိယ္ၾကဳိက္တာကုိယ္လုပ္ ေဇာ္ရုံတြင္ သားတုိးရုပ္ရည္ျပဇာတ္မ်ားကုိ ကုိယ္ တုိင္ အဓိကဇာတ္ေဆာင္ေနရာမွ ပါ၀င္ကျပခဲ႕။

၁၉၄၈ - ခ်စ္အႏုျမဴ ရုပ္ရွင္ဇာတ္ကားကုိ ဒါရုိက္တာအျဖစ္ ပထမဆုံးရုိက္ကူး (ထိုကားအတြက္ စာေရးဆရာ အသင္းက ခ်ီးျမင႕္ေသာ ဂုဏ္ထူးေဆာင္ေရႊတံဆိပ္ဆုရခဲ႕)။

၁၉၅၁ - သုခ၀တၳဳတုိေပါင္းခ်ဳပ္ စာအုပ္ထြက္။ (ထုိစာအုပ္ကုိ ၁၉၅၅၊ ၁၉၆၆၊ ၁၉၇၈၊ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္မ်ားတြင္ ျပန္လည္ရုိက္ႏွိပ္ခဲ႕)။

၁၉၅၄ - ေၾသာ္မိန္းမဇာတ္ကားရုိက္။ (အကယ္ဒမီ ဒါရုိက္တာဆုရ)။

၁၉၅၆ - ဘ၀သံသရာဇာတ္ကားရုိက္ (အကယ္ဒမီ ဒါရုိက္တာဆုရ)။

၁၉၅၇ - ၆၇ - ရုပ္ရွင္နယ္၊ စာေပနယ္တြင္ က်င္လည္စာအုပ္မ်ားေရးသားထြက္ရိွ၊ ဗုဒၶဘာသာတရားေတာ္ကုိ စြဲ ျမဲစြာယုံၾကည္ရင္းရိွသျဖင႕္ (ေနာင္တြင္ ရဟန္းစားရေသာ ဆြမ္းတစ္နပ္တစ္ပါးသီလ၊ ရုပ္ျမင္သံၾကားဇာတ္ လမ္းမ်ားေရးသား ရုိက္ကူးခဲ႕)။

၁၉၆၈ - စကားေျပာေသာအသည္းႏွလုံး ဇာတ္ကားရုိက္ (အကယ္ဒမီ ဒါရုိက္တာဆုရ)။

၁၉၇၀ - က်မမွာမိန္းမသား ဇာတ္ကားရုိက္ (အကယ္ ဒမီ ဒါရုိက္တာဆုရ)။

၁၉၇၃ - ဘယ္သူျပဳိင္လုိ႕လွပါေတာ႕ႏုိင္ ဇာတ္ကားရုိက္(အကယ္ဒမီ ဒါရုိက္တာဆုရ)။

၁၉၇၅ - ေရႊျခည္ေငြျခည္တန္းပါလုိ႕ ဇာတ္ကားရုိက္ (အကယ္ဒမီဒါရုိက္တာဆုရ)။

၁၉၈၃ - ၈၄ - ရန္ကုန္တုိင္း၊ ေက်ာင္းထုိင္ဘုန္းၾကီးသင္တန္းေက်ာင္း၊ တကၠသုိလ္ဆရာေလာင္း မြန္းမံသင္ တန္းတုိ႕တြင္ စကားေျပာေဟာနည္းပညာ၊ တရားေဟာနည္းပညာ ဘာသာရပ္ပုိ႕ခ်ခဲ႕။

၁၉၉၄ - ရာမာခရစၥနာ၏ သုတၱပုံျပင္မ်ားစာအုပ္ထြက္။

၁၉၉၄ - ဇန္န၀ါရီလ(၄)ရက္ေန႕တြင္ မဟာသဒၶမၼ ေဇာတိက ဘြဲ႕တံဆိပ္ကုိ ခ်ီးျမင္ျခင္းခံရ။

၁၉၉၅ - ရတနာသုတ္စာအုပ္ထြက္ မဂၤလသုတ္ (စတုတၳ အၾကိမ္)ထြက္။

၁၉၉၇ - ခ်ယ္လီအလွစာအလွ၊ စိတ္ဆုိေသာစိတ္၊ သုခမွတ္စု၊ သုတရသဓမၼစာစုံ၊ အေမ စေသာစာအုပ္မ်ား ထြက္။

၁၉၉၈ - ေဇယ်တုသဗၺမဂၤလံ၊ ဓမၼရသ၊ ေလာကနီတိ၊ အေက်ာ္ေဒးယ်၊ ဗုဒၶသမီးေတာ္မ်ား စေသာစာအုပ္မ်ား ထြက္။

၁၉၉၉ - ကံကံ၏အက်ဳိး၊ ေမတၱာသုတ္ စာအုပ္မ်ားထြက္။

၂၀၀၀ - ျပည႕္ႏွစ္ သုခႏွင႕္သုခ စာအုပ္ထြက္။

၂၀၀၁ - ေအာက္တုိဘာ(၂၆)ရက္တြင္ ရန္ကုန္တကၠသုိလ္မွ ဂုဏ္ထူးေဆာင္စာေပပါရဂူဘြဲ႕ အပ္ႏွင္း။ ခ်ီးျမင႕္ ပေဒသာ၊ သေဗၺသတၱာ စာအုပ္မ်ားထြက္။

စာေရးဆရာ ဒါရိုက္တာၾကီးဦးသုခသည္ ၂၀၀၅-ခုႏွစ္၊ ဒီဇင္ဘာ(၇)ရက္ေန႕ ဗုဒၶဟူးေန႕မနက္ ၁၁း၃၀႕နာရီတြင္ အမွတ္(၂) စစ္ေဆးရုံ၌ ကြယ္လြန္ခဲ႕။

ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ခဲ႕ေသာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား

  • ဗုဒၶဘာသာ ကလ်ာဏ ယု၀အသင္း (၀ုိင္အမ္ဘီေအ)နာယက
  • ေစတီယဂၤဏအသင္း၊ နာယက
  • တိပိဋက နိကာယသာသနာျပဳ ဥပဌာကအဖြဲ႕ ဂုဏ္ထူးေဆာင္နာယက။
  • တိ-နိ စာအုပ္စာေပ အႏုပညာႏွင္႕ ေမာ္ကြန္းအဖဲြ႕ နာယက
  • နာေရးကူညီမႈအသင္း (ရန္ကုန္)နာယက

ဆရာၾကီးဦးသုခသည္ လုံးခ်င္း၀တၳဳေပါင္း (အေစာပုိင္းကာလက) ၁၀၀မွ်ေရးခဲ႕၍ ၀တၳဳတုိေပါင္း(၂၀၀)ခန္႕ ေရး သားခဲ႕ေသာ္လည္း ေနာက္ပုိင္းတြင္ ဘာသာေရးဆုိင္ရာမ်ားကုိသာ ဦးစားေပးခဲ႕သည္။ ရုပ္ရွင္ကားေပါင္း (၃၃)ကား မွ် ဒါရုိက္တာလုပ္၍ ရုိက္ကူးခဲ႕သည္။

ရရွိခဲ့ေသာ ဘြဲ႔ထူးဂုဏ္ထူးမ်ား

  1. အေကာင္းဆံုး ဒါ႐ိုက္တာဆု (၆)ဆု = (၁၉၅၄၊ ၁၉၅၆၊ ၁၉၆၈၊ ၁၉၇၀၊ ၁၉၇၃၊ ၁၉၇၅)
  2. အလကၤာေက်ာ္စြာ = (၁၉၅၈)
  3. ႐ုပ္ရွင္၀ါသနာအိုးမ်ား၏ သူရႆတီ႐ုပ္တု = (၁၉၆၀)
  4. မဟာသဒၶမၼေဇာတိကဓဇ = (၁၉၉၄)
  5. ပခုကၠဴ ဦးအုံးေဖ တစ္သက္တာစာေပဆု = (၁၉၉၄)
  6. အာဆီယံစာေပဆု = (၁၉၉၇)
  7. ေက်းဇူးသစၥာ ျမတ္ဘ႑ာ ဂုဏ္ျပဳဆု = (၁၉၉၉)
  8. လူမႈထူးခၽြန္ (ပထမအဆင့္) = (၂၀၀၀)
  9. ၀ိဇၨာပညာထူးခၽြန္တံဆိပ္ (ပထမအဆင့္) = (၂၀၀၀)
  10. ဂုဏ္ထူးေဆာင္ စာေပပါရဂူဘြဲ႔ Ph.D = (၂၀၀၀)
  11. ဓမၼဗိမာန္ တစ္သက္တာစာေပဆု = (၂၀၀၅)

ထင္ရွားသည႕္စာအုပ္အခ်ဳိ႕

  1. သုခမွတ္စု
  2. အေက်ာ္ေဒးယ် ဗုဒၶသမီးေတာ္မ်ား
  3. မဂၤလသုတ္(အဖြင႕္)
  4. ေမတၱသုတ္
  5. ေလာကနီတိ
  6. သုခ၀တၳဳတုိေပါင္းခ်ဳပ္
  7. ရာမာခရစၥနာပုံျပင္မ်ား
  8. ကံကံ၏အက်ဳိး
  9. ခ်ယ္ရီအလွစာအလွ
  10. သုတရသဓမၼစာစုံ
  11. စိတ္ဆုိေသာစိတ္
Comments