Tensiden

Tensiden, ofwel oppervlakte-actieve stoffen zijn de werkpaarden van reinigingsmiddelen als
shampoo, afwasmiddel, douchegel en allesreiniger. Tensiden zijn nodig om vet en vetachtige
stoffen op te lossen en te verwijderen. Vet lost niet op in water, maar met behulp van een tenside
worden de vetdeeltjes toch verwijderd. Tensiden bestaan uit deeltjes met een vet aantrekkende kant
en een water aantrekkende kant. Als je nu een vet probeert op te lossen met behulp van een tenside
oplossing zal het vet-aantrekkende deel aan het vet hechten en het water-aantrekkende deel aan het
water. Op die manier worden vet en water verbonden. Hierdoor kan het vet met water weggespoeld
worden.Tensiden hebben niet allemaal dezelfde eigenschappen. Sommige reinigen erg goed, andere
zijn juist mild. De tensiden schuimen allemaal op een andere manier. Er zijn tensiden waar
sommige mensen allergisch of overgevoelig op reageren. In een shampoo- of douchegelrecept
wordt bijna altijd een combinatie van tensiden gebruikt, om zo de voordelen te combineren en de
nadelen te verzachten.De meeste tensiden zijn gevaarlijk voor de ogen en bij inslikken. Zorg dus dat
tensiden buiten bereik van kinderen worden bewaard. Als je net zo voorzichtig omgaat met tensiden
als je met afwasmiddel en waspoeder hoort om te gaan is er weinig risico. Lees voor gebruik eerst
het etiket.

Facetenside is een zeer mild tenside, vandaar de naam: het tenside dat bij uitstek geschikt is voor
reinigende crèmes en gezichtreinigers. Facetenside wordt net als Betaine gemaakt van kokos- en/of
palmvet, maar dan verbonden met barnsteenzuur. Het is een heldere, lichtgele enigszinds stroperige
vloeistof. Facetenside is een anionisch tenside. De INCI naam is Disodium Sulfosuccinate, het is
een 40% oplossing in water. Facetenside is zeer mild. Zelfs in de geconcentreerde vorm waarin wij
het verkopen roept het in verhouding weinig irritatie op. Het laat zich slecht verdikken, maar door
mengen met bijvoorbeeld Betaine of Zetesol wordt dit probleem opgelost. Het percentage
wasactieve stof is 40%. Facetenside wordt gebruikt in de nieuwere Hobbythek boeken (als
Facetensid). Speciaal geschikt voor milde producten als babyshampoo, reinigende crèmes en
gezichtreinigingslotion.

Glycinetenside is een zeer mild tenside, dat zich goed over huid en haar verdeelt en daardoor goed
reinigt. Het tenside wordt goed door de huid verdragen en levert zelfs minder iritatie op dan de
meeste suikertensiden, bekend om hun mildheid. De naam is afgeleid van glycine, één van de
twintig aminozuren waar ons lichaam uit opgebouwd is. Glycinetenside wordt gemaakt van kokos-
en/of palmvet; de glycine wordt uit peulvruchten gewonnen. Het is een heldere, lichtgele enigszinds
stroperige vloeistof. Glycinetenside is een amfoteer tenside. De INCI naam is Disodium
Cocoamphodiacetate. Glycinetenside is zeer mild, heeft conditionerende eigenschappen en helpt net
als Betaine irritatie veroorzaakt door andere stoffen te verminderen. Het percentage wasactieve stof
is 40%.Glycinetenside wordt gebruikt in de Hobbythek boeken (eerst als Rewotheric, later als
Glycintensid). Daarnaast is het een goed alternatief voor mensen die Betaine niet kunnen verdragen.
Denk er wel aan dat het percentage wasactieve stof in Glycinetenside hoger is dan in Betaine;
gebruik daarom naar verhouding minder.Geschikt voor onder meer milde shampoo en douchegel
(vooral voor droog haar), afwasmiddel en gezichtreinigingscrème.

Zetesol is het krachtigste tenside dat we verkopen. Het is niet mild, vandaar dat ik voor cosmetica
adviseer het alleen gemengd met andere tensiden te gebruiken. Grondstoffen voor Zetesol zijn naast
kokos- en/of palmvet: ammoniak en ethyleenoxide. Zetesol behoort tot de groep van de
ethersulfaten, in veel shampoo's bijvoorbeeld komt Sodium Laurethsulfate voor. Met name dit
ethersulfaat (SLES) wordt door sommige bronnen genoemd als een schadelijke kankerverwekkende
stof. Wat mij betreft hebben deze bronnen het bij het verkeerde eind. Onafhankelijke betrouwbare
instituten en verscheidene alternatieve cosmeticafabrikanten hebben geen enkel bezwaar tegen
gebruik van ethersulfaten. Het beste bewijs van de veiligheid is echter het gebruik in de praktijk:
vrijwel alle shampoo's bevatten dergelijke stoffen en ondanks dat heeft niemand enig verband
kunnen leggen tussen gebruik van deze shampoo's en kanker. Het is een heldere, lichtgele
enigszinds stroperige vloeistof. Zetesol is deels een anionisch en deels een amfoteer tenside.
DeINCI naam is MIPA-Laureth Sulfate (and) Cocamidopropyl Betain.
Zetesol is een zeer goede reiniger en ontvetter. Het schuimt goed. Het percentage wasactieve stof is 55%. Zetesol wordt
gebruikt in de Hobbythek boeken (als Zetesol). Daarnaast kan het gebruikt worden als vervanger
van "Texapon" ofwel "Tenside 1" als gebruikt in de Teleac cursus" zelf cosmetica maken" uit 1991.
Denk er wel aan dat het percentage wasactieve stof in zetesol hoger is dan in texapon; gebruik
daarom minder.
Geschikt voor onder meer shampoo en douchegel (vooral voor vet haar), afwasmiddel, allesreiniger
en badschuim.

Betaine is een 30% oplossing van cocoamidopropylbetaine in water. Cocoamidopropylbetaine is
één van de meest gebruikte tensiden, het wordt gemaakt van palm- en/of kokosvet. Het is een
heldere, lichtgele nogal dunvloeibare vloeistof. Voor de kenners: het is een amfoteer tenside. De
INCI naam is Cocoamidopropyl Betain, maar je komt ook wel de namen Cocamidopropyl Betain,
Cocamidopropylbetain en Cocoamidopropylbetain tegen. Betaine is zeer geliefd bij
shampoofabrikanten doordat het de eigenschap heeft om irritatie van andere tensiden te
verminderen. Helaas is er een kleine groep mensen die juist allergisch voor betaine is.
Betaine is vrij mild, wordt het goed door de huid verdragen en is het een terugvetter (het laat een
beschermend laagje op de huid achter). Het percentage wasactieve stof is 30%. Het wordt ook veel
gebruikt in tandpasta waar het veel milder is dan het veel gebruikte natriumlaurylsulfaat. In somige
recepten wordt een speciale smaakarme variant van betaine voorgeschreven: Betain Z of Betaine Z.
Deze variant is helaas niet meer leverbaar, maar kan door gewone betaine worden vervangen.
Betaine wordt gebruikt in de Hobbythek boeken en in de Teleac cursus "zelf cosmetica maken" uit
1991 (daar heet het "Tenside 2"). Betaine kan ondermeer gebruikt worden in tanpasta, shampoo,
douchegel, reinigende crèmes en afwasmiddel
Comments