1 września 1939

Dokładnie 70 lat temu  rozpoczęła się II Wojna Światowa - jeden z największych konfliktów zbrojnych w historii świata, trwający do 2 września, a w Europie do 8 maja 1945 r. Zasięgiem działań wojennych objął  prawie całą Europę, część Azji, północną Afrykę i oceany: Atlantyk i Pacyfik, a także Ocean Indyjski. Poza niemal wszystkimi państwami europejskimi, brały w niej udział główne państwa Ameryki Północnej i Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi oraz państwa koalicji antyhitlerowskiej. 

Początkiem, lub jak powiedzą inni przygotowaniem do wojny  były: atak faszystowskich Włoch na Abisynię (wojna włosko-abisyńska 1935-1936), hiszpańska wojna domowa,  wojna japońsko-chińska, zajęcie przez Hitlerowskie Niemcy Nadrenii w 1936 r., Anschluss Austrii (marzec 1938), rozbiór Czechosłowacji (październik 1938 - marzec 1939) oraz aneksja Kłajpedy oraz zajęcie przez Włochy Albanii na wiosnę 1939. 

Przyjmuje się jednak, ze II Wojna wybuchła 1 września 1939 po ataku hitlerowskich Niemiec w porozumieniu ze Związkiem Radzieckim na Polskę. Pierwsze działania ze strony Niemiec to strzały oddane z pancernika Schleswig-Holstein w kierunku Wojskowej Składnicy Transportowej na Westerplatte,  zbombardowanie Wielunia i wejście wojsk niemieckich na terytorium Wolnego Miasta Gdańska.  Wszystko - bez wypowiedzenia wojny. 

W chwili wybuchu II Wojny Polska miała następujące układy sojusznicze: z Francją z roku 1921,  z Wielką Brytanią z 25 sierpnia 1939 r. oraz sojusz z Rumunią na wypadek wojny z ZSRR. Niemcy były powiązane paktem antykominternowskim z Japonią i Włochami - tzw państwa osi oraz układem z ZSRR z 23 sierpnia 1939 r., który podpisał ze strony Niemiec minister spraw zagranicznych Ullrich  von Ribbentrop (stracony 16 października 1946 w Norymberdze) oraz premier ZSRR i Komisarz spraw zagranicznych Wiaczesław Skribin ps. Mołotow (zm. w Moskwie 8 listopada 1986 r. przywrócony do KPZR w 1984 przez Konstantina Czernienkę). 

Na mocy tego paktu Hitler zaatakował Polskę 1.09.1939 r., a ZSRR - 17 września 1939 r. (łamiąc polsko- radziecki pakt o nieagresji, który miał obowiązywać do końca 1945 roku). Na mocy tego samego aktu ZSRR zaatakowała Finlandię w grudniu 1939 r. oraz zaanektowała Besarabię i kraje bałtyckie (czerwiec-sierpień 1940 r.).

Dnia 1 września 1939 jednocześnie z Niemcami ruszyła na Polskę słowacka Armia Polowa Bernolak.

3 września 1939 Wielka Brytania i Francja wypowiedziały wojnę Niemcom. Od tego dnia mozna mówić o światowym wymiarze konfliktu, ponieważ po stronie Wielkiej Brytanii w stanie wojny znalazły się państwa Wspólnoty Brytyjskiej: Australia, Nowa Zelandia, Indie i Kanada. 


Wojna na dwóch frontach była niemożliwa. Ówczesny premier Felicjan Sławoj-Składkowski stwierdził bezsilność wobec wroga. Wódz naczelny wydał dyrektywę o wycofaniu władz i wojska do Rumunii i na Węgry. W nocy z 17 na 18 września władze RP przekroczyły granicę rumuńską z zamiarem przedostania się do Francji. Niemcy zmusiły władze Rumunii do internowania Polaków. Wówczas Ignacy Mościcki skorzystał ze swojego prawa i powołał nowego prezydenta, Władysława Raczkiewicza. Natomiast stanowisko premiera i naczelnego wodza powierzył Władysławowi Sikorskiemu. Rząd na emigracji sformowano pod koniec września 1939 roku.

Polski rząd mimo beznadziejnej sytuacji nie podpisał kapitulacji. Nie miał do tego zresztą sposobności. Polska pozostawała z Niemcami w stanie wojny do jej zakończenia w 1945 roku.
Comments