8.5.4. Nezasićeni ugljovodonici - alkeni i alkini

ALKENI

 

  • su nezasićeni ugljovodonici koji sadrže jednu dvostruku vezu
  • opšta formula je CnH2n
  • nastavak: EN
  • imenovanje alkena: važe ista pravila kao i za alkane, a pored toga mora i da se obeleži položaj dvostruke veze u molekulu. Obeležavanje ugljenikovih atoma u osnovnom nizu počinje sa onog kraja niza kome je bliža dvostruka veza.

 

npr:

                1         2        3         4                        1         2         3        4

              CH2 ═ CH ─ CH2─ CH3                                    CH3  ─ CH ═ CH ─ CH3

                                 1- buten                                                                                 2- buten

             

  • izomeri koji se razlikuju po položaju dvostruke veze ( IZOMERIJA POLOŽAJA)

 

            1        2         3         4        5

          CH2 ═ CH ─ CH2 ─ CH─ CH3             4- metil -1- penten

                                                        

                                               CH3

 

1.     Imenovati sledeće alkene:

a)                                                                           b)

     CH3 ─ CH ═ C─ CH2─ CH3                                     CH3  ─ CH2  ─ CH2 ─ CH   ═ CH ─ CH3

                                            

                                           CH3       

 

odgovor: 3-metil-2-penten                               2-heksen

2. Napisati racionalne strukturne formule sledećih alkena:

     

a) 2- metil- 2-buten                                         b) 1-penten                     

 

CH2 ─ C ═ CH ─ CH3                                        CH2 ═ CH  ─ CH2 ─ CH2─ CH3                                   

                   

                CH3

 



ALKINI

  • su nezasićeni ugljovodonici koji sadrže jednu trostruku vezu
    • opšta formula je CnH2n - 2

    • nastavak: IN

    • imenovanje alkina: važe ista pravila kao i za alkane, a pored toga mora i da se obeleži položaj trostruke veze u molekulu. Obeležavanje ugljenikovih atoma u osnovnom nizu počinje sa onog kraja niza kome je bliža trostruka veza.

     

    npr:

                    1      2      3        4                                    1         2     3      4

                  CH ≡ C ─ CH2─ CH3                                    CH3  ─ C ≡ C ─ CH3

                                     1- butin                                                                     2- butin

                 

    •    izomeri koji se razlikuju po položaju trostruke veze ( IZOMERIJA POLOŽAJA)

     

                1        2      3     4        5

              CH3 ─ C ≡ C ─ CH─ CH3        4- metil -2- pentin

                                        

                                        CH3

     

    1.     Imenovati sledeće alkine:

    a)                                                                                   b)

         CH3 ─ C ≡ C─ CH ─ CH2  ─ CH3                                     CH  ≡ C  ─ CH  CH3

                                                                                                                           

                                        CH3                                                                                              CH3 

    odgovor: 4 - metil - 2-heksen                                          3 - metil - 1 - buten

     

    2. Napisati racionalne strukturne formule sledećih alkina:

     a) 4- metil- 1-heksin                                           b) 3- metil  - 1- pentin              

      CH ≡ C ─ CH2 ─ CH ─ CH2 ─ CH3                      CH ≡ C ─ CH ─ CH2 ─ CH3
                                                                                                    

                                       
    CH3                                                                     CH3
     
    O alkinima možete pogledati video i pročitati lekciju ovde.