Plantas carnivoras

Plantas carnivòras de Dordonha

E òc nosautres tanben avèm nòstras plantas carnivòras salvatjas. Prenetz pas paur vos minjaràn pas ! Mas quò val la pena de las espiar perqué an desvolopat de las estrategias particularas, vertadièras trapèlas per agantar los petits insèctes. Puèi son talament polidas e originalas!

Sovent aquelas plantas se tròban dins de mitans plan umids, fòrça acids e paures ont manca pro d'azòt per se noirir. ‘Laidonc, tot ben que possediscan de la clorofila, per completar e benlèu variar lor menut, capturan qualques predas viventas. Per salvar totas aquelas plantas raras en çò nòstre, amb acarnament nos cal protegir las sanhas e los mitans umids !

Ara, m'en vau vos en presentar très que poirem trobar en Perigòrd. S'avez lo bonastre de las encontrar atardatz vos a las gaitar e veiretz que vos encantaràn.

LA DROSÈRA DE FUELHAS REDONDAS

Drosera rotundifolia L (Droseracèas)

Del grec droseros : cubèrt de rosada per allusion a las gotetas secretadas per las fuelhas que semblan las de la rosada.

Rossolis sovent emplegat, ven del latin medieval « ros solis », rosada del solelh, en rason de l'aspècte de las fuelhas d'aquelas plantas carnivòras.

Ang : sundew

Oc:l'èrba a la gota (rosada), lo vòrre (d'aprèp Lavalade aqueste mot volriá dire, laid, repugnant, quitament maissant, probabla reprobacion dins lo senti popular), la drosèra, l'enderva, l'endòlva, l'èrba del diable, l'atrapa moscas, la rossolis.

Espècia rara, puslèu comuna en montanha, que florís de junh a agost, aquela planta es inscricha sus la tièra de las espècias protegidas en França. Sa conservacion passa per la proteccion de las torbièras, de las bassas sanhas e de las landas umidas.

Lo caractèr canivòr d'aquestes vegetals foguèt descubèrt en 1779 per l'alemand A. W. Roth. L'insècte se pausa sus la fuelha, se tòrna trobar pegat per un liquid vescós. La fuelha ‘laidonc se replega e se l'embala. Puèi las glandas pecoletadas secretan un liquid que dissòlv las proteinas e permet a la drosèra de trobar l'azòt que li manca, lo mitan estant pas gaire ric en matèrias nutrtivas.

Las fuelhas en roseta basala, estaladas, de forma redonda que pòrtan de cilhas glandulosas porpras la tòrnan aisida a reconeisser.

Las flors pichonas, blancas frotjan sus una longa tana florala e espelisson en se virar cap al solelh e duran pas mai qu'una jornada. La planta que possedís pas ges de nectaris fa pensar a d'unes scientifics qu'es autogama.

Aquesta planta aima los mitans acids, torbós, los bòrds de valat, los endrechs amb brugas umidas e de segur las torbièras.Es pro rara en Dordonha, velhatz las torbièras que coneissetz benlèu auretz lo bonastre de l'encontrar, notadament dins la Dobla.

Qu'es una planta medicinala, antitussiva, antisceptica, escuraira e febrifuga, e, semblariá que ara, per aquesta rason, siá cultivada.

L'UTRICULÀRIA

Utricularia vulgaris L. (Lentibulariacèas)

Del latin utriculus, diminutiu de uter : oire ( oire petita, pocheta de l'utriculària qu'a la forma d'un utricul)

Ang : Bladderworts

Oc :L'èrba de canards

Curiosa planta aquatica renadiva, que florís de junh a agost e flota sens raices, l'utriculària possedís de las fuelhas alternas despartidas en segments linears denticulats que pòrtan de nombrosas oires de 1 a 4 mm de diamètre. Aquestas son caracteristicas del genre.

Las flors jaune d'aur que rampelan las del muflièr e que subrondan, se tropelan en rasims flacs pecolats. Per contra las granas, elas, grelhan jos l'aiga.

L'utricul qu'es un organ de nonmàs qualques mm, dispausa d'un clapet per dubrir l'intrada. Graciàs a un sistèm que caça l'aiga vèrs l'exterior, l'interior de l'oire se tròba en depression. Quora la preda tòca un dels pials nombrós qu'environan l'entrada de l'oire, lo clapet se duèrb e provòca una aspiracion que fa dintrar la preda dins l'utricul. Laidonc lo clapet se tòrna barrar e la produccion de chucs digestius entraïna la digestion dels animals pichonets que pòt durar mai d'un jorn, .

Viu sens raices e flota liurament mieja enaigada, per feblas prigondors, dins dels mitan paures. Per contra sa presencia significa que l'endrech es protegit de la pollucion.

N'i a una brava colonia dins las torbièras de Vendoire.

S'emplegavan autrescòps aquelas plantas coma diureticas e per sonhar las cremaduras e las ulcèras. Mas es pas conselhat de las utilizar perqué, en rason de l'endrech ont creisson, pòdon èsser l'encausa d'infeccions nombrosas.

LA GRASSETA DE PORTUGAL

Pinguicula lusitanica L.(Lentibulariacèas)

Lo nom de grasseta es la revirada del latin pinguicula que ven de pinguis e significa gras, perqué las fuelhas en roseta semblan onchadas amb de burre.

Oc :La lenga d'auca, la linga d'aucha. (probablament en rason de la forma e de l'aspècte de la fuelha), l'èrba grassa, la limaquèra.

Paure Raymond Lapeyre que se fasiá un plaser de mostrar als escolans del talhièr de lenga de l'UTL de Periguërs la grasseta de Portugal ! Quora sèm arribats sul luòc ont creissiá i aviá rès pus. Faguèron dels trabalhs d'assecaments e de drenatges, copèron dels albres, tot aquò nonmàs per drubir lo mitan e lo rendre mai agradiu.Lo melhor mejan de far desapareisser la planta ! Qual domatge !

Cossí far per que lo monde comprenon qu'abans de realizar dels trabalhs dins un endrech sensible cal préner conselhs al prèp de personas informadas ?

Urosament Raymond m'a aimablament balhat de las fotòs. Aquí ne trobaretz doas qu'ai botadas dins l'article.

Ara parlèm un pauc de la planta. Terrestra e renadiva s'enraiça dins los mitans umids o aigorlejants e florís de mai a julhet.

Las fuelhas, totas radicalas, d'un verd jaunenc, entièras amb un bòrd enrotlat, viscosas e pegantas persistisson d'ivèrn.

Las flors blanc rosat, d'esperon regat de porpre, amb una coròla de doas labras fan soletas sus de pecols longs.

Los fruchs son de capsulas amb fòrça granas.

Los animals pichonets que venon se pausar sus las fuelhas pegosas se fan préner dins la vesc, los bòrds s'enròtlan un pauc, e comença ‘laidonc lor digestion.

Aima pas lo calcari e creis dins las landas, las torbièras e los valat umids.

Coma totas las grassetas, en medecina aquela planta possedís de las proprietats qu'agisson contra lo tossiment, e s'avera antiespamodica. En usatge extern li reconeissèm de vertuts vulnerarias e cicatrizantas.