OGM ont anam ?

OGM ONT ANAM ?

 

 

 

Una petita abelha, a la raja del solelh, pausada sus un pè de blat roge en flor, cerca, de badas,un pauc de nectar dins lo fons d'un espiguet mascle e, de pollen, se carga las pautas borrudas de darrièr.

           

            -Atencion abelha, emb aquel nectar t'empoisonas e emb lo granon de pollen d'aquesta flor, pòrtas sus d'autras plantas lo veren de l'òme. Aquel milh es una planta OGM !

           

            -De nectar n'i a pas gaire ! de pollen ne'n manca pas, mas serà lèu escampilhat per lo vent.  Mas, OGM que quò vòl dire ? Rebeca l'abelha tota suspresa.

           

            -Ah ! Conneisses pas los OGM, « organisms geneticament modificats ».

           

            -Organism compreni mas geneticament modificat me dona a soscar.

           

            -A rason organism a pas besonh d'explicacion. Geneticament modificat demanda en prumier  de parlar de gèn en li balhant una definicion. Un gèn qu'es aquò ? E coma podem modificar un gèn ?   Respondre a d'aquelas doas questions es pas plan aisat.

           

            -Ara qu'as pausat lo problema, te me cal portar lo lum !

           

            -Bon, vau ensajar, mas per aquò me cal un pauc refrescar la memòria meuna.

            Tots los estres vivents son formats de cellulas, entitats las mai petitas d'un còrs. Dins lo clòsc d'una celula se troba lo genòme que representa l'ensemble dels cromòsomas d'un organism. Lo cromòsoma es l'element que porta l'informacion genetica. Per far simple, lo cromòsoma forma una mena de cabdèl de lana, constituada per una dobla eliça d'ADN enrotlada. Cada brin d'aquela dobla eliça d'ADN es compausat de quatre moleculas, simbòlisadas per quatre letras que representan las quatre basas principalas (A, adénine,G, guanine,C, cytosine.T, thymine). Sequenciar una molecula d'ADN qu'es précisar l'ordre de sucession d'aquelas quatre letras. Aquela sucession de letras permet d'identificar un individu e i a talament de combinasons possiblas que cada individu es unic, fòra benlèu dels bessons vertadiers.

E ben, los gènes son tot simplament de las sequencias d'ADN. Aital, en çò del òme i a quicòm coma 30000 gènes.

 

            -E, de que quò serv un gèn ? Ont es la modificacion genetica ?

           

            -Cada gèn deten un messatge que còda una proteïna. Plan interessant es lo fach que tots los organismes vivents an lo mesme lengatge genetic en quatre letras. Laidonc es aisat de comprene que podem donc prene un gèn d'un organism per lo botar dins un autre organism. L'organism recaptaire es capable de decòdar lo gèn e fabricar la proteïna que li correspond. Vesem donc que quò es possible balhar de las novèlas proprietats a un organism en inserir un gèn novèl. Aquò se sona una modificacion genetica.

 

            -Bon, cresi qu'ai compres çò qu'es un gèn, e una modificacion genetica, mas coma cal far per coneisser la fonccion d'un gèn ?

           

            -Los scientifics l'inactivan sus un cobai e agachan qual disfonccionament apareis. Per exemple se aprèp aver tocat un gèn, un rat de laboratori se torna òrb quò vòl dire que lo gèn suprimat es implicat dins la vista. Mas cal pas creire que tot aquò es aisat perqué i a pas enquera « un catalòg de la redoute » dels gènes. E podem sens problema imaginar que trobar lo gèn que correspond a una fonccion demora un trabalh de formiga. Tanben se cal botar dins lo cap que qu'es pas lo gèn que fa la fonccion mas la proteïna fabricada. E, dins un còrs de proteïnas, n'i a !

           

            -E un còp lo gèn identificat, abans de lo botar dins una autra celula, cal lo traire ?

           

            -Bien, nos sem rebotats en testa çò qu'es un gèn e sabem coma cal far per l'identificar, podem  efectivament, ara, passar a l'etapa seguenta : coma traire un gèn per lo botar dins una autra celula ?

Per aquò cal utilisar dels enzims, sonats enzims de restriccion, una mena de proteïnas que permeton de copar las moleculas d'ADN al nivel d'una sequencia particulara (per exemple AAGC). Los especialistas pensan qu'aquels trabalhs son precis. Possible. Mas lo problema, se tornam prene  l'exemple de la sequencia AAGC, aquela se torna trobar en mai d'un endreit de la molecula ADN. Ont va copar l'enzim ?

 

            -Quò vòl dire que la copadura es pas perfiecha e que benleu cal tornar començar mai d'un còp ?

 

             -Òc, e sem jamai segur que lo gèn siá pas corromput per d'autras partidas de la cadena d'ADN.

Mas bon, considerem que lo gèn siá bien identificat e trach, aprèp cal lo multiplicar. Per aquò l'introduson emb una pipeta o enquera emb un enzim, dins una bacteria. Aprèp forçan la bacteria a se multiplicar. Aital obtenon un clonatge de gènes (çò qu'a pas res a veire emb un clonatge d'individus). Laidonc, una operacion de purificacion per traire tot çò qu'es pas bons gènes multiplicats s'avera indispensabla e pas tojorn aisada.

 

            -E aprèp, aquel gèn zo cal botar dins l'organism causit ?

           

             -Es vertat, ara qu'avem nòstre gèn purificat, es vengut lo moment, de l'inserir dins l'organism causit, o puslèu dins de las cellulas causidas d'aquela planta, cultivadas dins una boita de Petri. Per aquela operacion tenem dos biais de far.

            Lo prumièr profita d'una bacteria que viu naturalament dins lo sol, agrobacterium tumefaciens. Aquesta bacteria, provoca de las tumors, en inserir naturalament, mas de faiçon totalament aleatori, una partida de sa propra informacion genetica dins unes vegetals. Es donc fòrt possible que quora va transportar lo gèn a inserir bòte tanben una partida de sos gènes instables. Qu'es emb aquel biais de far qu'obtenon lo « maïs bt »( de bacteria tumefaciens)

            Lo segond, benleu ara lo mai utilisat, pareis que consista en enlusir de las microbilhas en aur emb lo gèn causit e a tirar emb un pistolet a microbilhas sus la celula recebeira (pas plan fin aquel biais de far !). Imaginatz un cabdèl de lana (la molecula d'ADN replegada sus ela meteissa) sus laquala se tira emb de las balas acaptadas de pintura (lo gèn) , per fixar la pintura a un endreit precis !Avem pro pena de creire los scientifics quand nos dison qu'aquela tecnica es plan precisa !

            Quora an tirat sus las cellulas, cal recobrar las cellulas que son demoradas vivas aprèp lo chòc. Aquel tractament es pro violent e causa fòrça perta dins la populacion guinhada. Las cellulas reculhidas son botadas en cultura per que se multipliquen per fin d'obtener un nombre mai grand possible de cellulas geneticament modificadas.

Demora pus laidonc qu'a far frotjar las cellulas per que donan una plantula pichonèta. Aurem aital una planta OGM que poirà utilisar aquel gèn estrangier pendent son desvolopament e poirem gardar las granas produchas per de las semenças OGMS.

 

            -E ben, n'i a de las manipulacions !

           

            -Òc, e qu'es ben aquí que se pausa lo problema. A cada manipulacion lo gèn pòt cambiar e quora l'introdusem dins un organism, l'estre recaptaire repara o reorganisa sa molecula dins la sequençia mas tamben dins l'espaci. Aital lo gèn quora va s'exprimir pòt tamben menar d'autres gènes a fabricar de meissantas proteïnas qu'eran pas presentas abans dins los còrs. Prengam un exemple. Un pè de patata es estat manipulat per luchar contra lo dorifòr. Normalament una poma de terra fabrica de « la solanina », un poison, nonmàs dins las fuelhas, podem sens problema minjar las trufas. Màs veiquí que « la solanina », aprèp las manipulacions se torna trobar tanben dins las pompiras.Lo produch se tròba pas tojorn dins los endreits qu'avem causits. Los estres vivents son pas de las mecanicas e an tojorn lor mot a dire.

 

            -Vesi, qu'es un pauc coma una rumor que cor. A la debuta disem una frasa màs a la fin sabem pas cò que ne'n sortirà. Mas per çò qu'es del milh, perqué aquelas manipulacions ?

 

            -I a doas rasons. La prumièra luchar contra los insectes devastaires, notament la pirola dins lo cas del blat roge, en faire produire un insecticida a la planta dins totas sas cellulas e quitament dins lo pollen que vas transportar sus d'autras flors. Aquel insecticida aurà tanben dels efiechs sus ton còrs, seretz directament menaçadas. En mai gastarà tota vida dins la terra. La terra esterilisada, gardarà pus l'aiga e los elements nutritius perqué totas las cadenas alimentarias van desapareisser.

            La segonda rason, tornar lo milh tolerant a una mena d'èrbicidas per empoisonar las marridas èrbas.La planta se comporta laidonc coma una pompa a èrbicidas e quò monta pertot dins son organism, e lo monde pòt emplegar tant d'erbicids que vòlon, per lo mai grand plaser de Monsanto.

           

            -Los insectes e las plantas guinhats acabaràn per desvolopar una resistencia e caldrà tojorn mai de produches e tots aquels produches se van tornar trobar dins l'alimentacion ?

 

            -Tot escàs ! E las experiencias pro mediatisadas del professor Seralini l'an montrat. Aital podem pensar que las plantas OGM representan un dangièr per la santat nòstra.

 

            -Perqué laidonc continuar de cultivar de talas plantas ?

 

            -Vesi que coneisses pas plan las motivacions dels òmes. Tot simplament lo poder e mai que mai l'argent.

 

            -Perqué m'aver causida per parlar de tot aquò sei nonmàs qu'una petita abelha obrièra ?

 

             -Perqué vosautras las abelhas setz en prumièra linha e avem talament besonh de vos !

 

            -Paures òmes vos planhi, màs, setz pas obligats de tojorn jugar als aprentits fachilhièrs. Vòstras experiencias las pòdetz far en mitan confinhat. Nosautres los insectes n'avem pro de vòstres poisons, setz pas los sols sus aquela planeta, tot lo monde a drech de viure. E, se pòdes pas res far perqué escriure tot aquò ?

 

            -Tot simplament per tirar l'atencion del monde sus l'aparament de nòstre environament e tanplan suls dangièrs que los OGM fan correr a la santat nòstra.

 

            -Parlas, parlas, mas te vesi pas belcòp obrar ! Urosament que n'i a qu'an comprés abans tu aquestes dangièrs. Els, an agut lo coratge de dalhar las plantas.

 

            -Òc, mercé plan als dalhaires, e,  zo te disi, me teni pas fièr.

 

             -Òmes, vos cal far atencion, benlèu vòstres produches de mèrda acabaràn per nos tuar totas, mas aprèp nòstra mòrt, verretz que tardaretz pas a desaparesser vosautres tanben.

Jean-Louis ORAZIO

Comments